President Volodymyr Zelenskyy wil voorkomen dat afzonderlijke fasen van het toetredingsproces jarenlang aanslepen. Zijn regering werkt daarom aan een programma voor een versnelde procedure. Hervormingen op verschillende terreinen zouden daarbij parallel moeten worden uitgevoerd in plaats van steeds te wachten totdat een eerder onderdeel volledig is afgerond.
Vicepremier Vsevolod Chentsov denkt dat Oekraïne alle onderhandelingstrajecten dit najaar kan openen en de onderhandelingen eind 2027 kan afronden. Volgens hem zijn er geen technische obstakels meer voor het openen van de laatste hoofdstukken en is het voorbereidende werk daarvoor voltooid. Hij noemt het tijdschema ambitieus, maar realistisch.
Hervormingen
Daarmee is toetreding echter nog geen uitgemaakte zaak. Verscheidene EU-landen blijven benadrukken dat Oekraïne aan de gestelde voorwaarden moet voldoen. Vooral hervormingen van de rechtsstaat en de bestrijding van corruptie zijn belangrijk. Niet alleen nieuwe wetten tellen daarbij: Brussel wil ook zien dat die regels daadwerkelijk worden uitgevoerd en instellingen onafhankelijk functioneren.
Promotion
Juist daar heeft Oekraïne nog een aanzienlijke achterstand. Aan hervormingen en investeringen die gekoppeld zijn aan Europese financiële steun hangt inmiddels €7,35 miljard. Achterstallige verplichtingen betreffen onder meer de ambtenarij, elektriciteitsmarkt, corruptiebestrijding en de benoeming van openbare aanklagers.
Corruptie
Ook corruptie blijft een belangrijk obstakel. Binnen de EU bestaat bezorgdheid over toetreding zolang Oekraïne onvoldoende vooruitgang boekt bij de bestrijding daarvan. Kyiv moet niet alleen wetgeving aanpassen aan Europese normen, maar aantonen dat die wetten in de praktijk functioneren. De onafhankelijkheid van instellingen die corruptie bestrijden speelt daarbij een belangrijke rol.
Landbouw
Een tweede moeilijk dossier is de landbouw. Door toetreding zou Oekraïne ook op dit terrein zijn wetgeving aan Europese regels moeten aanpassen. De omvang van de Oekraïense landbouwsector en de gevolgen voor concurrentie en Europese landbouwsteun zorgen bij sommige EU-landen voor terughoudendheid. De landbouw kan daardoor een belangrijk onderdeel van de onderhandelingen blijven.
Veiligheidskwestie
Kyiv staat ondertussen voor een enorme wetgevingsoperatie. Volgens Chentsov moeten 1.699 wetten worden goedgekeurd en ongeveer 300 wetsontwerpen worden aangenomen. Oekraïne heeft het benodigde werk naar eigen zeggen inmiddels volledig in kaart gebracht. Tegelijk wordt gezocht naar manieren om de samenwerking met de EU al vóór het uiteindelijke lidmaatschap verder te verdiepen.
Zelenskyy presenteert toetreding ook als een veiligheidskwestie voor Europa. Die gedachte leeft eveneens binnen de EU, maar neemt de bestaande voorwaarden niet weg. Chentsov bestrijdt daarom dat Oekraïne om een gemakkelijkere route vraagt: volgens hem kan het proces sneller verlopen doordat werkzaamheden gelijktijdig worden uitgevoerd, terwijl Oekraïne aan de vereiste criteria blijft voldoen.