De Europese Commissie heeft na Duitsland en België nu ook Italië gesommeerd om binnen twee maanden met aanvullende plannen te komen om het nitraatgehalte in oppervlaktewateren terug te dringen. De nitraatbelasting in riviertjes, beken en sloten is ook in Italië te hoog naar Europese maatstaven.
Als Italië niet adequaat reageert, riskeert het een fikse boete die kan oplopen tot 850.000 euro per dag. De Europese Commissie verwijt Italië dat het te weinig heeft gedaan om de nitraatbelasting van het grondwater te beperken.
Duitsland en België hebben recentelijk aanvullende rapportages naar de EU gestuurd maar zijn nog lang niet uit de gevarenzone, zo blijkt uit een EU-tussenrapportage.
Al jarenlang probeert de Europese Unie de druk op EU-landen op te voeren om de kwaliteit van het bodemwater beter te beschermen. Door de vervuiling wordt ook het Europese drinkwater bedreigd. Landbouw wordt gezien als belangrijke bron van de nitraatvervuiling.
Als EU-landen niet voldoende doen om de meststoffen in het grondwater terug te dringen, kan de Europese Commissie besluiten de zaak opnieuw voor te leggen aan de rechter. Die kan hoge boetes gaan opleggen.
Duitsland scherpt inmiddels het mestbeleid aan, maar nog met onvoldoende resultaat. Bovendien stuit de aanscherping op veel weerstand in de Duitse landbouw. Dat verzet bemoeilijkt de politieke besluitvorming, Vooral in de noordelijke deelstaten, waar relatief veel intensieve veehouderij is, blijkt de bodem te veel nitraat te bevatten.
Ook in Nederland voldoet het bodemwater nog niet aan alle EU-criteria, zo bleek uit nieuw onderzoek. Er zat te veel stikstof en fosfaat in driekwart van de watermonsters die het Nederlands Instituut voor Ecologie (NIOO-KNAW) nam. Het vond slechts 3 procent van de wateren schoon en 87 procent van slechte kwaliteit.
Slechts een op de vijf kleine wateren in Nederland is helder, plantrijk en vol leven. Meer dan de helft van de gemeten wateren is troebel en bedekt door kroos of algen, terwijl in een kwart tekenen van vervuiling zitten.
Kleine wateren vormen samen een derde van het Nederlandse oppervlaktewater, maar ze vallen buiten kwaliteitsmetingen voor de Kaderrichtlijn Water, die beoogt dat het water in heel Europa in 2027 schoon moet zijn.