Polen exporteert de afgelopen jaren meer voedselproducten. In 2023 steeg de Poolse landbouwexport met ruim tien procent ten opzichte van het jaar ervoor. De Poolse overheid steunt deze groei actief via promotiecampagnes en handelsmissies in onder andere Azië, Afrika en het Midden-Oosten. Daarbij worden vooral vlees, zuivel en fruit gepromoot.
De samenwerking met buurland Oekraïne is niet zonder spanningen. Poolse boeren protesteerden vorig jaar tegen de import en doorvoer van (goedkopere) producten die hun marktpositie zouden ondermijnen. Toch benadrukken beide regeringen dat wederzijds begrip en coördinatie nodig zijn om conflicten te vermijden en economische voordelen te behalen.
Beide landen zien landbouwexport als een strategische sector. Door samenwerking hopen Polen en Oekraïne hun economische weerbaarheid te vergroten, vooral in tijden van de huidige geopolitieke onzekerheid. Voor Oekraïne is export ook cruciaal voor de wederopbouw van het land en het behoud van werkgelegenheid op het platteland.
Oekraïne wil meer toegang tot de EU-markt voor zijn eigen landbouwproducten. Polen is momenteel EU-voorzitter. Begin juni moet er een EU-besluit worden genomen over de vrijstelling die Oekraïne drie jaar geleden kreeg voor invoerheffingen en verruiming van exportquota.
Tegelijkertijd wil Oekraïne haar export beter spreiden. Volgens de Oekraïense landbouwminister is het streven om maximaal 20 procent van de landbouwexport naar de EU te sturen. Het land zoekt naar nieuwe afzetmarkten in Azië en Afrika, mede vanwege de onvoorspelbaarheid van Europese regelgeving en protesten van boeren in de Oost-Europese buurlanden.
De onderhandelingen tussen Polen en Oekraïne richten zich ook op het verbeteren van de infrastructuur. Er wordt gesproken over betere grensposten, extra controlepunten en logistieke routes. Dit moet niet alleen de export vergemakkelijken, maar ook zorgen voor eerlijke concurrentie tussen Poolse en Oekraïense boeren.