De Nederlandse premier Mark Rutte gaat later deze week de Europese Commissie oproepen maatregelen te nemen tegen Polen. Hij wil dat de Europese Unie het Poolse coronaherstelplan van 36 miljard euro nog niet goedkeurt. Daarmee moeten ook de Europese herstel-subsidies nog niet worden uitbetaald.
De nationalistische conservatieve PiS-regering van Polen ligt al geruime tijd overhoop met de EU over hervormingen die – volgens Brussel – de democratie en rechtsstaat ondermijnen. EU-landen reageerden geschokt toen onlangs het Poolse Constitutioneel Hof oordeelde dat het Poolse recht soms zwaarder weegt dan het Europese recht.
De Poolse premier Morawiecki was persoonlijk naar het Europees Parlement gekomen om daarover te debatteren. De voorzitter van de Europese Commissie, Ursula von der Leyen, zei dat ‘onderzocht wordt’ welke maatregelen tegen Polen kunnen worden genomen. Maar ze zei ook dat die niet nú al worden genomen. Daar waren veel Europarlementariërs uiterst ontevreden over.
Dat Polen betwist dat sommige Europese regels überhaupt boven Poolse regels gaan, slaat alles, vinden zowel de EU-Commissarissen als de EU-politici. Als zij dat over hun kant zouden laten gaan, zou de Europese Unie verder uiteen kunnen vallen. Dat vindt het overgrote deel van het Europees Parlement ook. Er werden zelfs al vergelijkingen gemaakt met de Britten die met hun anti-EU-houding hun land uiteindelijk losweekten van de EU.
Premier Morawiecki trotseerde die kritiek en sprak het parlement in Straatsburg dinsdagochtend toe. In een open brief aan zijn collega-regeringsleiders loste hij maandag vast een schot voor de boeg. Niet hij, maar zijn tegenstanders zetten de toekomst van de EU op het spel, stelt hij.
Het Europees Parlement stemt donderdag over een resolutie waarin het de Commissie en EU-landen oproept vergaande stappen te nemen zolang de Poolse regering de uitspraken van het Europees Hof weigert op te volgen.
Zo roept het Europarlement op om het herstelfonds voor Polen niet goed te keuren, EU-fondsen stop te zetten en de artikel-7 procedure te vervolgen, waarmee de Poolse regering het stemrecht kan worden ontnomen. Een meerderheid van het Europarlement steunt de resolutie naar alle waarschijnlijkheid.