Griekenland moet in totaal 394 miljoen euro terugbetalen aan ten onrechte uitgekeerde landbouwsubsidies. Daarnaast is een boete van 78 miljoen euro opgelegd. Deze combinatie van terugvordering en boete is de hoogste financiële landbouw-sanctie die de EU ooit aan een EU-lidstaat heeft opgelegd.
De Europese Commissie verwijt Griekenland decennialange misstanden in het beheer van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB). De Griekse autoriteitenhebben volgens Brussel systematisch gefaald bij controles op subsidieaanvragen en de toelating van begunstigden. Hierdoor ontvingen duizenden boeren jarenlang onterecht Europees geld.
Uit de rapportages van de Europese Rekenkamer blijkt dat er sprake was van een “structureel gebrek aan toezicht.” In sommige gevallen ging het om subsidies voor gronden die nieteens bestonden of die buiten de subsidiabele zones vielen.
De periode waarop de sancties betrekking hebben, loopt van 2006 tot 2022. De Europese Commissie voerde in die jaren meerdere controles uit, die telkens ernstige tekortkomingen aan het licht brachten. Diverse waarschuwingen aan de Griekse autoriteiten leidden niet tot structurele verbeteringen.
De boete heeft niet alleen financiële, maar ook politieke gevolgen. Volgens Ekathimerini en Greek City Times heeft de zaak in Athene geleid tot spanningen tussen verschillende departementen. De Griekse minister van Landbouw zou onder druk staan vanwege de gebrekkige aanpak van fraude en het uitblijven van hervormingen.
Opvallend is dat de Europese Commissie tot deze omvangrijke sanctie heeft besloten zonder tussenkomst van het Hof van Justitie. Volgens Europese media is dat juridisch mogelijk binnen het systeem van zogeheten “conformiteitscorrecties”, waarbij de Commissie subsidies kan terugvorderen zonder gerechtelijke uitspraak.
Hoewel Griekse media zoals Ekathimerini en To Vima melden dat de regering in Athene overweegt bezwaar aan te tekenen, is nog onduidelijk of het land daadwerkelijk juridische stappen zal ondernemen. Een officiële reactie van de Griekse regering ontbreekt vooralsnog. Ook de mogelijke impact op toekomstige landbouwsubsidies wordt nergens concreet benoemd.
De Europese Commissie zegt dat andere EU-landen lessen moeten trekken uit dit dossier. Brussel benadrukt dat correcte besteding van landbouwmiddelen essentieel is voor het vertrouwen in het EU-beleid. Nieuwe controles in andere landen worden niet uitgesloten, maar zijn nog niet aangekondigd.