Wereldwijd sterven jaarlijks miljoenen mensen voortijdig door ongezonde lucht. De onderzoeken laten zien dat met name fijnstof en stikstofoxiden schadelijk blijven voor hart, longen en hersenen. Zelfs bij concentraties onder de huidige normen zijn negatieve gezondheidseffecten aantoonbaar. De urgentie om verdere maatregelen te nemen blijft daardoor groot.
In enkele werelddelen zijn de trends bemoedigend. Investeringen in schonere energie en strengere emissienormen hebben geleid tot dalende waarden. Tegelijkertijd blijft in andere landen de uitstoot hoog, vooral door intensief gebruik van fossiele brandstoffen, zware industrie en groeiende mobiliteit.
In Nederland schetsen de meest recente metingen een opvallend ander beeld. Uit onderzoek blijkt dat de luchtkwaliteit inmiddels voldoet aan de maximale grenzen die de Europese Unie voor 2030 heeft vastgelegd. Daarmee loopt Nederland voor op de afgesproken doelstellingen en is het een van de eerste landen die dit niveau haalt.
Een belangrijke verklaring voor de verbeterde situatie is de afname van stikstofoxiden. Vooral in het verkeer heeft de introductie van schonere auto’s, waaronder elektrische voertuigen, een merkbare bijdrage geleverd. De modernisering van het wagenpark zorgde ervoor dat de uitstoot de afgelopen jaren sneller daalde dan verwacht.
Daarnaast speelt de landbouw een rol in de lichte verbetering. Maatregelen om de uitstoot van ammoniak terug te dringen, zoals aanpassingen in stalsystemen en minder gebruik van vervuilende meststoffen, hebben effect gesorteerd, zo meldt het bureau door de statistiek.
Ook de energiesector draagt bij aan de gunstige cijfers. De afbouw van kolencentrales in Nederland en de groei van duurzame energie hebben de uitstoot van verontreinigende stoffen verminderd. Deze structurele veranderingen maken duidelijk dat beleidskeuzes en investeringen op lange termijn hun vruchten beginnen af te werpen.
Toch benadrukken de onderzoeken dat de gezondheidsrisico’s niet verdwenen zijn. Zelfs wanneer normen worden gehaald, kan blootstelling nog schadelijk zijn, vooral voor kwetsbare groepen zoals kinderen, ouderen en mensen met long- of hartziekten. De situatie in Nederland laat wel zien dat doelgerichte maatregelen en technologische vernieuwing luchtkwaliteit daadwerkelijk kunnen verbeteren.