De Oekraïense president Zelensky is niet aanwezig bij de internationale conferentie over de Europese Unie en Oekraïne in de Poolse havenstad Gdańsk. Zijn afwezigheid volgt op een openlijk conflict met de conservatieve Poolse president Nawrocki, waardoor de spanningen tussen beide buurlanden verder zijn opgelopen.
Onderscheiding
De diplomatieke rel ontstond nadat Nawrocki Zelensky de Orde van de Witte Adelaar, de hoogste Poolse staatsonderscheiding, had ontnomen. Verscheidene prominente Oekraïense functionarissen reageerden daarop door ook hun Poolse onderscheidingen terug te geven. Daarmee kreeg een al langer sluimerend conflict een nieuwe politieke lading.
Binnenlands
Daarbij spelen historische meningsverschillen nog altijd een belangrijke rol. De discussie over de Tweede Wereldoorlog in die regio is opnieuw opgelaaid en zet de relatie tussen Warschau en Kiev verder onder druk. Daarmee is Oekraïne ook een steeds gevoeliger onderwerp geworden in de Poolse binnenlandse politiek. Daarbij staat de Poolse premier Tusk tegenover de conservatieve president Nawrocki, aan de kant van Zelensky.
Promotion
Wederopbouw
De spanningen vallen samen met de internationale conferentie in Gdansk over de wederopbouw van Oekraïne. Daar wordt verdere Europese steun aan Oekraïne besproken. Naar verwachting kondigt de voorzitter van de Europese Commissie daarbij de eerste tranche aan van een Europese lening van 90 miljard euro voor Oekraïne.
Ondanks de politieke spanningen blijft de Europese steun aan Oekraïne overeind. Tegelijk waarschuwen meerdere EU-leiders dat een verslechtering van de relatie tussen Polen en Oekraïne de Europese samenwerking kan bemoeilijken. Ook wordt erop gewezen dat verdeeldheid binnen Europa uiteindelijk Rusland in de kaart kan spelen.
Landbouw
Naast de politieke ruzie blijft ook de toekomst van de Europese landbouw een belangrijk twistpunt tussen beide landen. De mogelijke toetreding van Oekraïne tot de Europese Unie zorgt in Polen voor zorgen over de gevolgen voor de Poolse boeren. Daarbij wijzen verschillende bronnen op de lagere productiekosten van Oekraïense landbouwbedrijven.
Poolse boeren vrezen dat de binnenkomst van Oekraïense landbouwproducten extra druk kunnen zetten op prijzen en inkomens. Nu nog is Polen een van de grotere landbouwlanden binnen de EU.
Complexer
Maar de komst van de megagrote Oekraïense landbouw noopt de huidige EU-27 tot een nieuw landbouwbeleid. Daarom blijft de Poolse regering aandringen op bescherming van de binnenlandse landbouw en op waarborgen voordat Oekraïne volledig tot de Europese interne markt toetreedt.
Daardoor lopen politieke spanningen en economische samenwerking steeds vaker naast elkaar. De combinatie van historische geschillen, landbouwbelangen, Europese steun en de voorbereiding op een mogelijke Oekraïense toetreding tot de Europese Unie maakt de relatie tussen Polen en Oekraïne complexer dan voorheen.