De Russische oorlog tegen Oekraïne versnelt het toetredingsproces, maar leidt tegelijkertijd tot grote politieke risico’s. Direct na het begin van de Russische aanval heeft Oekraïne eind februari 2022 gevraagd om lid te mogen worden van de EU, en kreeg kort daarop al de status van kandidaat-lidstaat toegekend.
De Europese Commissie heeft woensdag ook de weg vrijgemaakt voor versnelde toelating van Moldavië, dat ook door Rusland wordt bedreigd. Ook van dat land hebben de Russen een deel ingepikt (Transnistrië).
Oekraïne heeft volgens de EU-Commissarissen 90 procent van de vereiste voorbereidende stappen voltooid, zei voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie. De regering van president Zelensky heeft wat meer tijd nodig voor de resterende 10 procent in zijn strijd tegen corruptie en de dominantie van oligarchen.
De regeringsleiders van de EU-lidstaten moeten tijdens een speciale EU-top medio december het besluit formaliseren. Omdat daarover unanimiteit vereist is en Hongarije en Slowakije al twijfels hebben geuit, is het daadwerkelijk beginnen van toetredingsonderhandelingen nog niet zeker.
Bovendien kan de daadwerkelijke afronding van die onderhandelingen nog vele jaren in beslag nemen, zoals nu al het geval is met de Balkanlanden. Zelfs kunnen die onderhandelingen vastlopen, zoals nu het geval is met Turkije.
In Europese landbouwkringen wordt met extra belangstelling uitgekeken naar Europese besluiten over toelating van Oekraïne, omdat dat land dan in één klap de grootste landbouwproducent van de EU zou zijn. Hun producten onbeperkt op de Europese vrije markt zou veel bestaande handelsverhoudingen op z’n kop zetten. Ook is al duidelijk dat het hele financieringsstelsel van de EU-landbouwsubsidies fors zal gaan verschuiven.