De recent goedgekeurde Europese plannen rond het toestaan van gebruik van zogenoemde Renure-producten hebben tot discussie geleid. Deze voedingsstoffen op akkers en weilanden, gemaakt uit verwerkte dierlijke mest, kunnen dienen als vervanger van kunstmest en krijgen een grotere rol binnen de landbouw.
Critici vrezen dat de Renure-stikstof niet gebruikt zal worden als vervanger van chemisch-bereide kunstmest, maar bovenop de toegestane EU-maxima. Dat zou een extra bedreiging voor de drinkwaterkwaliteit kunnen worden. Er wordt momenteel gewerkt aan een herziening van die Europese richtlijn.
Extra ruimte
Een belangrijk punt in de nieuwe regels is dat de EU-landen de mogelijkheid krijgen om het verspreiden van meer stikstof toe te laten dan voorheen was toegestaan. Daarmee ontstaat extra ruimte boven de bestaande normen voor mestgebruik.
Promotion
Voorstanders zien daarin een kans om efficiënter om te gaan met mest en minder afhankelijk te worden van kunstmest. Dat kan volgens hen helpen om grondstoffen beter te benutten en kosten te verlagen voor landbouwbedrijven.
Nitraat
Tegelijkertijd hebben de Europese milieuorganisaties stevige kritiek op de manier waarop de regels tot stand zijn gekomen. Zij stellen dat belangrijke stappen in de voorbereiding niet volledig zijn gevolgd en dat de onderbouwing tekortschiet. Volgens hen moet eerst een ‘gevolgen-onderzoek’ (assessment) worden gedaan voordat de EU nieuwe milieuwetten mag aannemen.
Ook wordt erop gewezen dat de nieuwe aanpak vooruitloopt op bredere evaluaties van bestaande Nitraat-regels. Volgens critici zorgt dat voor onzekerheid over de samenhang van het beleid. De toepassing van de nieuwe regels verschilt straks per land. Lidstaten moeten zelf beslissen of en hoe zij de mogelijkheden benutten. Dat betekent dat de impact in de praktijk uiteen kan lopen.
De praktijk
Naast de Europese discussie speelt ook de praktische uitvoering een grote rol. In verschillende landen bestaan vragen over de voorwaarden, de erkenning van producten en de manier waarop regels worden toegepast.
Voor landbouwbedrijven is vooral de duidelijkheid van belang. Ondernemers willen weten waar ze aan toe zijn voordat zij investeren in nieuwe technieken of aanpassingen in hun bedrijfsvoering.
Daarbij vormt de uitvoering in de praktijk een belangrijk aandachtspunt. Als procedures complex blijven of regels onduidelijk zijn, bestaat het risico dat de nieuwe mogelijkheden moeilijk van de grond komen.