De melkveehouders hadden vooraf een verhoging van 4 tot 5 cent structureel gevraagd, ondanks dat de melkprijs al op een recordhoogte staat . Bovendien is de kloof tussen de prijzen in Zwitserland en die in de EU de laatste tijd al groter geworden.
Zwitserse zuivelfabrieken betalen maar liefst 32 cent meer voor de melk dan bedrijven in de EU. Zwitserse exporteurs hebben daardoor nu al steeds meer moeite om hun zuivelproducten in Europa af te zetten. Dit treft niet alleen kaas- en babyvoedingproducenten, maar ook de chocolade-industrie.
Het was voor het eerst sinds tientallen jaren dat Zwitserse boeren deelnamen aan demonstraties. Tot de veelal lokale betogingen was opgeroepen door kleine groepen; de Zwitserse boerenvereniging hield zich erbuiten om escalaties te voorkomen.
“We gebruiken bewust minder radicale methoden”, zei een van de organisatoren. “De Zwitserse bevolking heeft een positieve houding ten opzichte van de landbouw. Met een agressiever protest zouden we dat in gevaar brengen.”
Anders dan in de EU-landen hebben boeren in Zwitserland inspraak bij het jaarlijks vaststellen van de richtprijs voor melk: van de twintig bestuursleden van het melkprijsoverleg zijn er tien afkomstig uit boerenorganisaties.
Zwitserland is niet aangesloten bij de EU maar volgt wel de meeste Europese regels inzake voedsel, klimaat, milieu en handel. Door die constructie is het Zwitserse landbouwbeleid niet ‘overgedragen’ aan Brussel, maar heeft het Zwitserse parlement er nog veel zelf over te vertellen. Daardoor kunnen Zwitserse boze boeren dus ook niet altijd Brussel afschilderen als grote boosdoener.
Bovendien worden door de vele volksreferenda de meeste heikele kwesties in de samenleving vroegtijdig uitgebreid besproken. Veel milieu- en klimaatkwesties in de landbouw blijven daardoor niet alleen een kwestie tussen boeren en natuurliefhebbers, maar worden in veel gevallen via de stembus door de gehele bevolking beslist
Zo hebben de Zwitsers al beslist dat er geen verbod komt op chemische bestrijdingsmiddelen in de landbouw, en dat de eisen voor dierenwelzijn niet worden verhoogd. Maar de Zwitserse bevolking heeft ook ‘ja’ gezegd voor terugdringing van de luchtvervuiling en de energietransitie.