Het bestand begon dinsdagochtend in de door Rusland bezette stad Oleshky, aan de overkant van de rivier de Dnjepr tegenover Cherson. Inmiddels zou het zijn uitgebreid naar andere delen van de regio. Hulpverleners proberen wegen te ontmijnen, voedsel en medicijnen aan te voeren en inwoners te evacueren. De humanitaire operatie moet tot begin november doorgaan.
Oleshky
In Oleshky verblijven naar schatting nog tweeduizend mensen. Door jarenlange gevechten, overstromingen, mijnen en drone-aanvallen is de stad grotendeels verwoest. Zowel Rusland als Oekraïne zegt zich aan de wapenstilstand te houden, maar onafhankelijke bevestiging van de volledige naleving ontbreekt.
De plaatselijke wapenstilstand valt samen met voorbereidingen voor nieuwe vredesbesprekingen tussen Oekraïne, Rusland en de Verenigde Staten. President Zelensky hoopt dat de gesprekken tussen 6 en 10 november plaatsvinden, mogelijk in Abu Dhabi. Washington heeft nog geen definitieve datum bevestigd; daar worden eerst de tussentijdse parlementsverkiezingen afgewacht.
Praktisch
De eerste onderhandelingen moeten vooral praktische afspraken opleveren over bescherming van energiecentrales, veilige scheepvaart over de Zwarte Zee, uitwisseling van krijgsgevangenen en gedeeltelijke wapenstilstanden. Zelensky verwacht niet dat onmiddellijk een allesomvattend vredesakkoord wordt bereikt.
Bufferzone
Het grootste struikelblok blijft de toekomst van de Donbas. Rusland verlangt Oekraïense gebiedsafstand, terwijl Kyiv een staakt-het-vuren langs de huidige frontlinies bepleit. Zelensky heeft ruimte gelaten voor besprekingen over bufferzones of gedemilitariseerde gebieden. Een eventuele ontmoeting tussen Zelensky, Poetin en Trump hangt af van de resultaten van voorbereidende onderhandelingen.
Veiligheidsgaranties
Volgens Zelensky wil Moskou bovendien afzonderlijke afspraken met de Verenigde Staten of de NAVO over de Europese veiligheidsorde. Daarbij zouden Russische eisen kunnen terugkeren om de militaire aanwezigheid van de NAVO in Oost-Europa terug te brengen naar het niveau van vóór 1997.
Zelensky verlangt bij een vredesregeling bindende veiligheidsgaranties. Volgens hem zal Oekraïne bovendien minstens tien jaar internationale financiering nodig hebben om een omvangrijk leger in stand te houden en een nieuwe Russische aanval te kunnen afweren.
Nederland
Europese regeringen vrezen ondertussen buitengesloten te worden van onderhandelingen die rechtstreeks hun veiligheid raken. De Nederlandse minister Sjoerd Sjoerdsma vindt dat Europa, als belangrijke financier van Oekraïne, ook politieke invloed moet uitoefenen. Hij verzet zich tegen een terugkeer naar normale handelsbetrekkingen met Rusland zolang de oorlog voortduurt.
Nederland bereidt volgens Zelensky een nieuw militair steunpakket van 500 miljoen euro voor. Daarnaast is voor de komende drie jaar 1,2 miljard euro aan niet-militaire steun voorzien. Ook worden 40 miljoen euro voor een energiefonds en 55 miljoen euro voor Nederlandse energie-apparatuur genoemd.
Ook VK
Het Verenigd Koninkrijk heeft voor 2027 meer dan 10 miljard Pond aan steun aangekondigd. Die financiële toezeggingen onderstrepen dat Europese landen rekening houden met een langdurige Oekraïense behoefte aan militaire en economische ondersteuning.
