Al jarenlang gebruiken boeren in Engeland en Wales het bezinksel uit rioolzuiveringsinstallaties om hun akkers en graslanden te verrijken. Het materiaal is goedkoper dan kunstmest en pesticiden, waardoor het een aantrekkelijk alternatief vormt in tijden van stijgende kosten. Jaarlijks gaat het om miljoenen tonnen die worden uitgereden over het platteland.
In deze resten zijn aanzienlijke hoeveelheden chemische stoffen aangetroffen, waaronder zware metalen, microplastics en zogeheten PFAS, die bekendstaan om hun hardnekkigheid. Deze stoffen verdwijnen niet vanzelf uit het milieu, maar hopen zich juist op in de bodem en kunnen via gewassen in de voedselketen belanden.
Een groot probleem is dat de vervuiling niet beperkt blijft tot landbouwgrond. Door regen en uitspoeling bereiken de stoffen ook het oppervlaktewater. Onderzoeken tonen aan dat rivieren en beken in toenemende mate belast worden met deze resten, waardoor bestaande watervervuiling nog verder verergert.
Artsen en milieuorganisaties waarschuwen dat de gevolgen voor de volksgezondheid ernstig kunnen zijn. Zij wijzen op verbanden tussen langdurige blootstelling aan PFAS en gezondheidsproblemen, waaronder bepaalde vormen van kanker. Ook benadrukken zij dat het huidige beleid neerkomt op een grootschalig experiment waarbij de risico’s onvoldoende in kaart zijn gebracht.
Britse boeren verdedigen hun keuze door te wijzen op de economische realiteit. Voor veel agrarische bedrijven vormt het goedkope rioolslib de enige betaalbare manier om hun land productief te houden. Zij benadrukken dat het gebruik officieel is toegestaan en dat zij handelen binnen de bestaande regels. Tegelijk erkennen sommige landbouwers dat zij afhankelijk zijn van een systeem waarvan de gevolgen pas op langere termijn duidelijk worden.
De Britse overheid heeft inmiddels gereageerd op de groeiende kritiek. Er zijn plannen aangekondigd om de regels voor het gebruik van rioolslib aan te scherpen. Daarbij wordt gedacht aan strengere controles op de samenstelling, intensievere monitoring van de gevolgen en het mogelijk verbieden van bepaalde schadelijke stoffen.