De grote wereldwijde grondstoffenhandelaren hebben afgelopen jaar door de gestegen voedselprijzen, duurdere energie en haperende exporten megawinsten geboekt. De wereldwijde voedselvoorziening is niet alleen verstoord door de Russische oorlog in Oekraïne, maar ook door mislukte oogsten door droogte elders ter wereld.
Volgens deskundigen van de Verenigde Naties en de internationale hulporganisatie Oxfam ‘is ons voedselsysteem kapot. Het systeem helpt de kansarmen niet en concentreert de macht en de winst in de handen van enkelen zo zeiden zij tegen de Britse krant The Guardian.
Volgens de VN is de prijs van voedsel dit jaar al met 20 procent gestegen. “Het voedselsysteem wordt gedomineerd door een klein aantal grote multinationals. Het is niet verwonderlijk dat deze bedrijven tegelijkertijd enorme winsten hebben gemaakt.”
De jaarrekeningen van grote handelaren in graan en andere voedselgrondstoffen zijn te midden van deze crises gestegen. De grote bedrijven hebben in het vakjargon de bijnaam ABCD, naar hun initialen: Archer-Daniels-Midland, Bunge, Cargill en Louis Dreyfus. Samen hebben zij 70-90 procent van de internationale graanhandel in handen.
Archer-Daniels-Midland boekte recordwinsten in het tweede kwartaal van dit jaar. Louis Dreyfus meldt dat zijn winst in 2021 met meer dan 80 procent is gestegen ten opzichte van het voorgaande jaar.
“Het feit dat de reuzen van de grondstoffenhandel recordwinsten maken wanneer de hongercrisis dreigt, is oneerlijk”, zegt VN-expert Olivier De Schutter. “Erger nog, deze grote bedrijven hadden meer kunnen doen om de crisis te voorkomen.” De internationale graanmarkt is nog geconcentreerder en minder transparant dan de energiemarkt, zegt De Schutter.
Er zijn ook zorgen over de concentratie van de handel in zaden en chemicaliën die in de landbouw worden gebruikt. Drie grote multinationals, Bayer-Monsanto, Dupont-Dow en Chem-China Sygneta nemen ongeveer 60 procent van de handel voor hun rekening.