De confrontatie rond het ICC speelt inmiddels ook een belangrijke rol binnen de Verenigde Naties. Ondanks de druk vanuit Washington hebben veel landen daar hun steun aan het Internationaal Strafhof bevestigd. Daarmee staat de Amerikaanse regering tegenover landen die vinden dat het hof zijn internationale werkzaamheden moet kunnen voortzetten.
ASML China
Jettens harde woorden over het ICC komen tegelijkertijd met andere spanningen tussen Den Haag en Washington. De Nederlandse premier uitte bij zijn bezoek aan de Verenigde Naties ook kritiek op Amerikaanse beperkingen rond de Nederlandse chipmachinefabrikant ASML. Volgens Washington zou dat bedrijf niet aan China mogen leveren. Daarmee heeft het meningsverschil met de regering-Trump een bredere Nederlands-Amerikaanse dimensie gekregen.
De regering van de Amerikaanse president Donald Trump voert de druk op het ICC steeds verder op. Washington vindt dat het hof zijn bevoegdheden overschrijdt en onrechtmatig optreedt tegen Amerikanen en Amerikaanse bondgenoten.
Promotion
De Amerikaanse maatregelen hebben inmiddels ook rechtstreeks gevolgen voor functionarissen van het Strafhof. De VS hebben al sancties ingesteld tegen verscheidene ICC-functionarissen, zoals het blokkeren van hun bankrekeningen. Die maatregelen kunnen ook de praktische uitvoering van werkzaamheden van het hof gaan bemoeilijken.
Actie EU gevraagd
Nederland probeert daarom samen met andere Europese landen mogelijkheden te vinden om het ICC tegen verdere Amerikaanse maatregelen te beschermen. Den Haag heeft de Europese Unie gevraagd zich voor te bereiden op aanvullende sancties vanuit Washington en maatregelen te treffen waarmee het Strafhof kan blijven functioneren.
Een van de mogelijkheden die daarbij wordt onderzocht, is het Europese zogenoemde blocking statute. Daarmee zouden Europese bedrijven en organisaties beter kunnen worden beschermd tegen de gevolgen van Amerikaanse sancties die Washington ook buiten de Verenigde Staten probeert af te dwingen.
Gastland
Voor Nederland heeft die ontwikkeling bijzondere gevolgen. Als gastland van het Internationaal Strafhof moet het ervoor zorgen dat het instituut in Den Haag zijn werkzaamheden kan blijven uitvoeren. Nederlandse functionarissen onderzoeken daarom welke praktische voorzieningen nodig zijn wanneer Amerikaanse maatregelen delen van het normale functioneren onmogelijk maken.
Beschermen
Daarbij wordt onder meer gekeken naar manieren waarop betalingen aan personeel kunnen doorgaan. Ook onderzoekt Nederland hoe de bescherming en ondersteuning van getuigen kan worden voortgezet wanneer financiële instellingen of andere dienstverleners vanwege Amerikaanse sancties geen zaken meer met het Strafhof zouden willen doen.
Tegen die achtergrond bereiden Nederlandse functionarissen zich inmiddels voor op een nieuwe en mogelijk veel strengere reeks Amerikaanse sancties tegen het Strafhof. Met zijn toezegging het hof „steen voor steen” te verdedigen, maakt Jetten duidelijk dat Nederland zich niet alleen politiek tegen de Amerikaanse druk verzet. Den Haag bereidt zich ook praktisch en samen met de Europese Unie voor op maatregelen die het voortbestaan en dagelijks functioneren van het Strafhof moeten beschermen.