Nederlandse en internationale onderzoekers gaan binnenkort een laatste poging doen om de laatste twee slachtoffers te identificeren van het in 2014 neergeschoten Maleisische passagiersvliegtuig MH17. Het gaat om onderzoekers van het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) en de International Commission on Missing Persons (ICMP)
Bij de vliegtuigramp boven het oosten van Oekraiene kwamen 298 mensen om het leven. Van een 16-jarige jongeman en een 58-jarige man is tot nu toe geen enkel DNA gevonden; zij zijn tot op heden ook nog niet geïdentificeerd. Hun identiteit is niet bekendgemaakt.
De onderzoekers beschikken nog steeds over botfragmenten afkomstig van de rampplek, waar destijds geen DNA uit kond worden gehaald, maar met nieuwere technieken nu misschien wel. Daarvoor gaat het Nederlandse instituut NFI samenwerken met het internationale ICMP, die een speciale techniek heeft ontworpen om het DNA-materiaal opnieuw te testen.
Komende maandag begint in de extra beveiligde rechtbank op de luchthaven Schiphol de eerste zitting in het MH17-proces tegen drie Russen en één Oekraïner. Vlucht MH17 van Malaysia Airlines werd op 17 juli 2014 door een BUK-raket neergeschoten boven Oekraïne. De onderzoekers en aanklagers van het internationale Joint Investigation Team(JIT) stelden vast dat die buk-raket die afkomstig was van het Russische leger.
De vier verdachten hebben volgens het Nederlandse Openbaar Ministerie meegewerkt aan het transport van die raketinstallatie vanaf een Russische kazerne nabij Koersk naar het toenmalige front in het oosten van Oekraiene. Het OM gaat hen in staat van beschuldiging stellen wegens moord op de 298 inzittenden van het vliegtuig, onder wie 196 Nederlanders.
Pas op het proces zal duidelijk worden welk bewijsmateriaal het JIT tegen hen heeft verzameld. Ook wordt dan pas bekend welke getuigen zullen worden opgeroepen. Wel is al duidelijk dat dertien getuigen in het MH17-proces uit veiligheidsoverwegingen anoniem zullen blijven. Vermoedelijk gaat het om Oekraiense of Russische getuigen die verklaringen hebben afgelegd tegenover Nederlandse onderzoekers. Volgens Justitie zouden er “aanzienlijke risico’s voor de getuigen” zijn.
Zij hebben recht op bescherming omdat zij zich bedreigd kunnen voelen door hun verklaringen en omdat hun gezondheid en veiligheid in het geding kunnen zijn. Anonieme getuigen worden aangeduid met code X en een serie getallen met daarvoor een V. Deze getallen zouden niets zeggen over de hoeveelheid getuigen. Negen van de dertien anonieme getuigen zijn in 2019 gehoord, drie in 2018 en één in 2016.
Van één getuige zou het verzoek om anonimiteit zijn afgewezen. Deze persoon zou zich volgens de rechter-commissaris wel onveilig kunnen voelen door zijn verklaring, maar het waarborgen van zijn anonimiteit zou praktisch onmogelijk zijn. Het is tot nu toe onduidelijk of deze getuige wel naar de zitting zal worden opgeroepen.
Mensen die symptomen vertonen van het coronavirus die recentelijk naar gebieden zijn gereisd waar de ziekte zich heeft verspreid, mogen niet deelnemen aan hoorzittingen in de MH17-rechtszaak. Het proces zal worden bijgewoond door meer dan 400 journalisten uit tientallen landen. Vanwege het uitbreken van COVID-19 coronavirus adviseren gezondheidsautoriteiten mensen die in risicogebieden zijn geweest en griepsymptomen of koorts vertonen om thuis te blijven.