De landbouwcommissie van het Europees Parlement houdt maandag een ingelast overleg over de gevolgen van de Russische oorlog in Oekraïne. Het onderwerp is toegevoegd aan de bijeenkomst die al was belegd voor een hoorzitting over de Europese bosbouw.
Aansluitend wordt dinsdag in Straatsburg een spoedzitting van het Europees Parlement gehouden.
Oekraïne en Rusland zijn niet alleen twee van Europa’s grootste voedselexporteurs, maar ook grote leveranciers van energie (gas en olie) en agrarische grondstoffen (kunstmest) aan EU-landen. Verwacht wordt dat de inkoopprijzen, die de afgelopen maanden al enorm waren gestegen, nog verder zullen stijgen.
De hoogste ambtenaar van het landbouw-commissariaat in Brussel zal de Landebouwcommissie proberen bij te praten over de actuele stand van zaken, maar zal naar verwachting nog weinig concreets kunnen zeggen. Dat komt vooral omdat de Europese regeringsleiders nog praten over nog meer sancties tegen het regime van president Poetin. De ministers komen maandag opnieuw bijeen.
Woensdag (2 maart) zou de Europese Commissie een nieuw overzicht verstrekken van de gestegen grondstoffenkosten van de afgelopen maanden. Dat komt nu natuurlijk in een heel ander daglicht te staan.
Uit een gelekt document zou blijken dat de Commissie aandringt op het aanleggen van grotere (winter-)gasvoorraden in de EU-landen, gezamenlijk inkooop, en het versneld ontwikkelen van nieuwe Europese energiebronnen. Daarbij wordt ook de winning van biogas uit mest genoemd.
Dinsdag vergadert het voltallige Europarlement over de Russische inval in Orkraine. Europarlementariër Peter van Dalen (ChristenUnie): “Dit is een barbaarse invasie waarbij ook de wereldvrede ernstig wordt bedreigd. Het is met de grootst mogelijke woorden van afschuw dat ik deze aanval van de Russische dictator veroordeel.” Volgens Van Dalen moet Rusland hard aangepakt worden: “Het is nu noodzakelijk dat de Europese Unie met haar bondgenoten maximaal alle sancties inzet.”
De tot nu toe afgekondigde strafmaatregelen tegen Rusland hebben vooral betrekking op de transportsector, de technologie, de energie, en op de buitenlandse bankrekeningen van hooggeplaatste Poetin-vriendjes. Die komen bovenop de al jarenlang bestaande export-sancties als reactie op de Russische annexatie in 2014 van de Krim.
Desondanks zou Nederland nog jaarlijks voor honderden miljoenen exporteren. Zuivel, vlees en fruit vallen al onder die Russische boycot, maar bloemen gaan nog altijd in grote volumes naar Rusland.
Volgens onbevestigde berichten wordt maandag alsnog een besluit genomen om Rusland uit het wereldwijde SWIFT-bankensysteem te zetten. Daar waren vorige week verscheidene EU-landen nog tegen, omdat zo’n strafmaatregel ook grote gevolgen zal hebben voor de EU-landen en de rest van de wereld. Zonder SWIFT kan er niet meer aan Rusland worden betaald voor exportproducten zoals gas en olie, en moeten de EU-landen omgaand op zoek naar andere gasleveranciers.
Voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie zei vorige week dat de EU haar afhankelijkheid van Russisch gas uit Rusland moet verminderen en de Green Deal versneld moet doorzetten. Investeren in eigen hernieuwbare EU-energie wordt een strategische noodzaak, zei Von der Leyen. Tot nu toe is de Green Deal, inclusief de herstructurering van de landbouw, vooral een Klimaatkwestie.
Mocht Rusland na aangescherpte EU-sancties de gaskraan dichtdraaien, dan komt de EU er volgens Von der Leyen alsnog door. Het Russische staatsbedrijf Gazprom is voor de EU in ieder geval geen betrouwbare partner meer. De voorzitter van de Europese Commissie wees op de mogelijkheid van een grotere invoer van vloeibaar gas.
De Franse president Emmanuel Macron heeft Franse boeren voorbereid op de gevolgen van de oorlog in Oekraïne voor hun werk. “Wat we momenteel meemaken, blijft niet zonder gevolgen voor de landbouwwereld”, zei hij zaterdag op een beurs in Parijs. Macron benadrukte dat je op de lange termijn voorbereid moet zijn. Zijn overtuiging is: “Deze oorlog zal doorgaan.”