Commissievoorzitter Ursula von der Leyen en voorzitter van de Europese Raad António Costa zeggen vastberaden achter het ICC, president Tomoko Akane en andere medewerkers te staan. Rechters en functionarissen moeten volgens hen onafhankelijk en zonder externe druk kunnen werken. Ook EU-buitenlandchef Kaja Kallas heeft de Amerikaanse sancties afgewezen.
Verscheidene Europese regeringen hebben eveneens gereageerd. Duitsland zegt dat het ICC zijn taak uitvoert zoals bedoeld door verdachten van de ernstigste misdrijven ter verantwoording te roepen. Ook Frankrijk en Spanje hebben steun uitgesproken voor het hof en zich tegen Amerikaanse druk op zijn medewerkers gekeerd.
Nederland
Nederland heeft als gastland van het ICC een bijzondere positie. Minister van Buitenlandse Zaken Tom Berendsen zegt de sancties af te keuren en benadrukt dat internationale rechtbanken hun werk vrij moeten kunnen doen. Hij heeft Akane uitgenodigd voor een gesprek in Den Haag over verdere Nederlandse steun aan het hof.
Promotion
De nieuwe Amerikaanse sancties van 18 augustus treffen Akane, de Japanse president van het ICC, en Abdoulaye Seye uit Senegal, een hoge jurist bij het kantoor van de aanklager. Seye was betrokken bij het onderzoek naar vermeende misdrijven die verband houden met het Israelische militaire optreden in Gaza.
Amerikanen
De maatregelen vormen een nieuwe stap in een langer Amerikaans offensief tegen het Strafhof. Inmiddels vallen negen van de achttien ICC-rechters onder Amerikaanse sancties. Ook aanklagers en andere medewerkers zijn getroffen. De sancties kunnen hun Amerikaanse bezittingen blokkeren en transacties met Amerikaanse personen en bedrijven onmogelijk maken.
De regering-Trump bestrijdt vooral het recht van het ICC om mensen uit landen te vervolgen die het gezag van het hof niet hebben aanvaard. De Verenigde Staten en Israël zijn geen lid. Het ICC stelt echter dat het bevoegd is vermeende misdrijven op Palestijns grondgebied te onderzoeken omdat Palestina zijn rechtsmacht heeft aanvaard.
Gaza
De confrontatie verscherpte nadat het ICC arrestatiebevelen uitvaardigde tegen de Israëlische premier Benjamin Netanyahu en voormalig minister van Defensie Yoav Gallant. Netanyahu ontkent de beschuldigingen en verwelkomde de nieuwe Amerikaanse maatregelen. Minister Marco Rubio wil de mogelijkheden van het hof tegenover Amerikanen en andere burgers van niet-lidstaten verder terugdringen.
Statuut
Het ICC noemt de sancties een aanval op zijn onafhankelijkheid en waarschuwt dat druk op rechters en aanklagers ook de internationale rechtsorde raakt. De juridische pleitbezorger Al-Haq vindt de Europese reacties niet voldoende en roept de EU op haar blokkeringsstatuut in te zetten om het ICC tegen Amerikaanse sancties te beschermen.
Daarvoor zou volgens Al-Haq de bijlage bij dat Europese statuut moeten worden aangepast, zodat het Amerikaanse besluit waarop de sancties zijn gebaseerd eronder valt. De organisatie vindt bovendien dat Nederland als gastland verder moet gaan dan het uitspreken van afkeuring en concrete maatregelen moet nemen om het hof en zijn medewerkers te beschermen.

