Haperende Duitse economie op rand van recessie

De Duitse economie en huishoudens hebben vorig jaar aanzienlijk minder CO2-broeikasgassen uitgestoten. Duitsland stootte in totaal 673 miljoen ton CO2 uit; 10 procent minder dan in 2022. Dat is een recorddaling, zo blijkt uit een analyse van milieu-onderzoekers Agora Energiewende.

CO2 komt vrij door de verbranding van fossiele brandstoffen zoals gas, kolen en olie. Dat er minder koolstofgas is uitgestoten, komt deels door het toegenomen gebruik in Duitsland van zonne- en windenergie. Duitsland haalt nu al meer dan de helft van de benodigde elektriciteit uit zonne- en windenergie. 

Duitsland had in 2022 zijn toevlucht genomen tot steenkool na de Russische invasie van Oekraïne, toen Moskou de gastoevoer afsloot. Maar sindsdien heeft Duitsland zijn gebruik van fossiele brandstoffen aanzienlijk verminderd.Ook is de vraag naar energie vorig jaar als gevolg van de energiecrisis gedaald. Daardoor werden minder kolen in Duitse kolencentrales verbrand.

De daling is ook een gevolg van het feit dat Duitsland meer elektriciteit uit andere landen importeert, waaronder kernenergie. Agora Energiewende gaat ervan uit dat slechts 15 procent van de daling een gevolg is van klimaatmaatregelen.

Als de Duitse economie weer aantrekt, zal de CO2-uitstoot door meer energiegebruik ook weer toenemen, zo is de logische verwachting, maar Duitse economen zijn daar somber over. Deze week wordt de publicatie van nieuwe economische kwartaalcijfers verwacht waaruit zal blijken of de Duitse economie daadwerkelijk in recessie is geraakt.

Volgens economen van de Deutsche Bank staan de kwartaalcijfers voor de vijfde achtereenvolgende keer negatief. Dat geldt niet voor de Duitse landbouw waar vorig jaar opnieuw sprake was van hogere inkomens, vooral in de zuivel.

De haperende Duitse economie heeft ook grote gevolgen voor de meerjarenbegroting van de centrumlinkse coalitie van SPD. FDP en Groenen. Zij hebben de afgelopen maanden hun voorgenomen investeringen en budgetten voor energiewende en klimaat- en milieumaatregelen fors moeten inkrimpen, vooral tot ongenoegen van de achterbannen van Groenen en Liberalen. Bij terugkeer van het Kerstreces op 15 januari moet de Bondsdag de herziene meerjarenraming vaststellen.

De aangekondigde wegblokkades van Duitse vrachtwagenchauffeurs en boeren (deze week) en dreigende stakingen door treinmachinisten (volgende week) deden de afgelopen maanden al enkele keren in Berlijn het woord ‘regeringscrisis’ vallen. Maar juist afgelopen week besloot het FDP-partijcongres (bij kleine meerderheid) om niet uit de rood-geel-groene coalitie te stappen.