De Ierland verkeert de agrarische sector nog steeds in grote onzekerheid over hun nabije toekomst. Het ziet er naar uit dat het land binnenkort eindelijk een nieuwe coalitieregering krijgt zodat corona-subsidies kunnen worden uitbetaald.
Dat uitbetalen gebeurt tot nu toe mondjesmaat omdat voor nieuwe tijdelijke noodwetten een regéring nodig is. De drie Ierse partijen Fianna Fáil, Fine Gael en de Groenen hebben maandag na vier maanden onderhandelen een akkoord gesloten. Dat akkoord moet de komende tien dagen nog door leden van alle drie partijen worden goedgekeurd.
Met het coalitieakkoord wordt in elk geval een politieke patstelling doorbroken. De linkse nationalisten van Sinn Féin, die al jarenlang aan de macht waren, hadden in februari verrassend grote verkiezingswinst geboekt. Maar Sinn Féin wordt nu buitenspel gezet omdat de centrumrechtse Fianna Fáil niet opnieuw met hen wilde regeren. Daarop is door FF met de andere kleine centrumrechtse Fine Gail en met De Groenen gewerkt aan een driepartijencoalitie.
De leden-raadplegingen komende week onder de partijleden zijn vooral spannend vanwege de betrokkenheid van de Groenen. Volgens de regels van die partij moet twee derde van de leden akkoord gaan, een hogere lat dan bij de andere twee partijen. En dat kon bij de Groenen wel eens moeilijk worden omdat de partijleiding volgens sommige critici ‘veel te weinig gróen’ heeft binnengehaald. Daarentegen behaalden ze wel resultaten op veel van hun andere speerpunten.
De huidige Ierse minister van Landbouw Michael Creed (Fianna Fail) vindt dat de twee centrumpartijen veel concessies aan de Groenen hebben gedaan, maar hij verdedigde wel de nieuwe koers voor verduurzaming van de agrarische sector, terugdringing van lucht- en bodemvervuiling en verbetering van de biodiversiteit. Creed hield zijn agrarische achterban voor dat de Europese Green Deal de toekomst wordt.
Het is niet alleen voor de agrarische sector in Ierland nog onzeker wanneer en hoe die EU-Green Deal zal worden ingevoerd, en of daar bezuinigingen uitrollen voor het (huidige) Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB). Het kon wel eens zijn dat daar niet alleen in Ierland, maar ook in de rest van de EU nog jarenlang over gesteggeld kan worden.
Minister Creed zei dat voorstellen over minder pesticiden en kunstmest en meer biologische productie, zoals in de Green Deal, aanslaan en weerklank vinden bij grote delen van het publiek. ‘En als we denken dat we het sentiment van de consument kunnen omdraaien en ons product toch in een premium-markt kunnen blijven verkopen, houden we onszelf voor de gek’, zegt hij. Boeren die willen boeren zoals hun vader deed, zijn gedoemd, omdat de sector moet reageren op het consumentenvertrouwen, aldus Creed in een vraaggesprek met de Irish Examiner.
Ook kijkt de Ierse agrarische sector nog steeds bezorgd naar de huidige haperende Brits-Europese besprekingen over een handelsverdrag, nu de Britten volhouden dat ze eind dit jaar met hun Brexit uit de EU stappen. Zo moet er nog steeds een oplossing worden gevonden voor de ‘niet-grens’ tussen de Ierse Republiek en het Britse Noord-Ierland. Ierland moet zich straks aan strenge EU-regels voor voedselkwaliteit (vlees vis, zuivel etc) blijven houden, terwijl de Britten straks vrijwel ongehinderd hun ‘mindere’ producten vrijelijk naar Ierland kunnen ‘smokkelen’.
De toetreding in 1973 tot de Europese Unie en de EU-landbouwpolitiek hebben vooral in het vruchtbare oosten en zuiden van Ierland tot specialisatie en intensivering geleid. De landbouw, zuivel en veeteelt zijn daardoor belangrijke exportproducten voor de Ierse economie geworden.
Het exporteren van vlees en het produceren van melk vormen een belangrijke bron van inkomsten. Er worden in het land ook veel gerst, tarwe, aardappelen en suikerbieten verbouwd. De meeste landbouwbedrijven zijn klein, de grotere bedrijven richten zich vooral op de productie van slachtvee. De sector draagt voor 1,2% bij aan het Bruto Nationaal Product van de Ierse economie. Vijf procent van de bevolking werkt in de sector.