Volgens voorlopige ramingen behaalt de Studentenlijst tussen 135 en 140 zetels in het 250 leden tellende parlement. De Servische Progressieve Partij (SNS) van Vučić zou ongeveer 105 zetels krijgen. De opkomst naderde zeventig procent, de hoogste sinds het uiteenvallen van Joegoslavië, ruim 35 jaar geleden.
Overwinning
Na de erkenning van de nederlaag stroomden feestvierders de straten van Belgrado op. Automobilisten toeterden, aanhangers omhelsden elkaar en bij het hoofdkwartier van de Studentenlijst klonk herhaaldelijk de leus 'Overwinning!'. Ook elders in Servië werd de uitslag uitbundig gevierd.
De verkiezingsuitslag vormt het hoogtepunt van bijna twee jaar studentenprotesten. Die begonnen na de instorting van een overkapping bij het treinstation van Novi Sad in november 2024. Daarbij kwamen zestien mensen om het leven. De ramp veroorzaakte grote verontwaardiging over vermeende corruptie en gebrekkig overheidstoezicht.
Breder protest
Aanvankelijk eisten de studenten onafhankelijk onderzoek en politieke verantwoordelijkheid. Hun protesten groeiden echter uit tot een landelijke beweging tegen de regering. Docenten, boeren en andere maatschappelijke groepen sloten zich aan. Uiteindelijk dwongen de demonstranten vervroegde parlementsverkiezingen af.
Nog donderdag demonstreerden naar schatting 150.000 mensen in Belgrado voor de Studentenlijst. Vučić, die sinds 2012 de Servische politiek domineerde, was in september afgetreden als president om zich kandidaat te stellen voor het premierschap.
Inmenging
De verkiezingscampagne in Servië verliep gespannen. Maatschappelijke organisaties waarschuwden vooraf dat de voorwaarden voor vrije en eerlijke verkiezingen ontbraken. Vučić beschuldigde de studentenbeweging van buitenlandse inmenging. Na zijn nederlaag richtte hij soortgelijke beschuldigingen aan Europese landen en tegenstanders van Donald Trump in de VS.
Pro-Moskou
De machtswisseling trekt ook internationale aandacht. Servië streeft naar toetreding tot de Europese Unie, maar de betrekkingen worden bemoeilijkt door zorgen over corruptie, persvrijheid en democratische instellingen. De studentenbeweging presenteert zich als alternatief voor het bestuur van Vučić.
Een andere verhouding met Rusland staat echter niet vast. Vučić onderhield nauwe banden met Vladimir Poetin en weigerde sancties tegen Moskou. Ook de Studentenlijst verzet zich tegen dergelijke maatregelen. Een nieuwe Servische regering betekent daardoor niet vanzelfsprekend een andere buitenlandse koers.
