In Berlijn wordt deze week in 16 vakcommissies door CDU en SPD vergaderd over een coalitieakkoord, nadat vorige week overeenstemming werd bereikt over de twee hoofdonderwerpen: de financiering van onverminderde steun aan Oekraïne en de benodigde 500 miljard euro voor een economische impuls. Voor de benodigde grondwetsherziening is een tweederde meerderheid nodig, die zal worden gesteund door De Groenen.
Vorige week kregen De Groenen - in ruil voor hun instemming - 100 miljard euro toegezegd voor ‘duurzame economische investeringen’. Dat extra geld mag niet ten koste gaan van al bestaande begrotingsposten, en mag ook niet worden gebruikt voor al bestaande projecten. Maar waar het wel naar toe zal gaan, zal deze week worden beslist door CDU en SPD.
In het eerste CDU-SPD-lijstje van gespreksonderwerpen voor komende week staat - tot nu toe - slechts één zin over landbouw: dat de goedkope ‘rode’ diesel weer wordt ingevoerd. Maar er staat ook dat Duitsland zal instemmen met het Mercosur-handelsverdrag, en dat Duitsland zich in Brussel gaat houden aan de EU-regels inzake natuur en milieu en duurzaamheid.
Over de noodzaak om over te stappen op modernere en grotere stallen (en meer dierenwelzijn) in de veehouderij heeft de breed-samengestelde Borchert-vakcommissie vijf jaar geleden al uitgewerkte voorstellen gedaan. De inmiddels gevallen centrumlinkse ‘stoplichtcoalitie’ kon het niet eens worden over de manier waarop dat (door de overheid, de belastingbetaler of de consument) mede gesubsidieerd zou moeten worden.
Volgens de twee ZKL-voorzitters dreigt die situatie zich nu te gaan herhalen. Regina Birner en Achim Spiller waarschuwen voor een ‘pendule-politiek’ die – in plaats van problemen op te lossen – alleen reageert op wat er op dat moment actueel is. Zij waarschuwen: geen enkel probleem verdwijnt als je het negeert. Het komt zeker terug.
De ZKL’ers stellen daarom voor de landbouwtransitie mede te laten betalen door een verhoging van de btw op levensmiddelen. Daarmee zou de invoering van een ‘vleestaks’ van de baan zijn.
Wat er verder in een landbouwparagraaf van CDU en SPD komt te staan, is nog onduidelijk. Tot groot ongenoegen van de Duitse Boerenbond DBV wordt in elk geval besloten het minimumloon te verhogen naar 15 euro per uur. Vooral in de voor seizoensarbeid-gevoelige sectoren van de groente- en fruitteelt en de wijnbouw ligt dat hogere loon voor de veelal Oost-Europese seizoensplukkers moeilijk.
Bovendien speelt een rol dat CDU/CSU hun afgelopen oppositie-jaren tegen de meeste landbouwvoorstellen stemde, maar er amper eigen voorstellen over hebben ingediend. Zo is nog volkomen vaag wat de nieuwe zwart-rode coalitie straks gaat doen met de al vijf jaar sluimerende ‘mestwet’ waar veel CDU-geleide deelstaten maar mondjesmaat aan willen meewerken.
Daarnaast zweeft een groot aantal reeds ingediende voorstellen van de aftredende BMEL-minister Cem Özdemir nog boven de Berlijnse vergadertafels. De Groenen hebben geen enkele zekerheid dat die voorstellen de eindstreep gaan halen (met die 100 miljard extra?), of door toedoen van een nieuwe (CDU-?) Landbouwminister in een onderste la verdwijnen.