De milieu-inspectiedienst EPA in de Verenigde Staten heeft in een tussenrapportage over drie soorten neonicotinoïden geconcludeerd dat die coatings de habitats van duizenden bedreigde plant- en diersoorten “waarschijnlijk nadelig beïnvloeden”. Een dreigend verbod kan grote gevolgen hebben voor de Amerikaanse landbouw.
Het gaat om de onkruidbestrijders midacloprid, clothianidin en thiamethoxam die veelvuldig worden gebruikt bij de teelt van sojabonen, suikerbieten, maïs, tarwe en katoenzaad. Neonicotinoïden worden gebruikt op honderden miljoenen hectaren Amerikaanse landbouwgrond.
De EPA weigerde lange tijd de toelating van chemische middelen te toetsen aan internationale verdragen ter bescherming van bedreigde soorten (‘rode lijst’), maar was daartoe onlangs gedwongen door juridische processen.
Alle pesticiden in de Verenigde Staten moeten deze screenings ondergaan, maar de EPA is daar nog maar net mee begonnen. EPA had in januari 2020 voor alle drie neonicotinoïden tussentijdse registratie-vergunningen verleend, maar die zijn pas afgerond na eventueel aanvullende veiligheidsmaatregelen. Onlangs heeft het Amerikaanse bureau zijn beoordeling voor glyfosaat vrijgegeven, waar het wachten nu ook is op aanvullende gebruiksvoorschriften.
In de Europese Unie is het gebruik van deze drie neonicotinoïden sinds 2018 aan strengere regels gebonden, en is een volledig verbod op glyfosaat op handen. De EU-landen hebben wel het recht om gebruik van gewasbeschermers te verbieden of toe te laten, mits ze daarvoor de bestaande EU-procedures volgen.
Onlangs heeft ook Frankrijk tijdelijke beperkte vrijstellingen verleend voor het gebruik van neonicotinoïden.Inmiddels hebben nu zestien EU-landen een achterdeurtje gebruikt om het verbod te omzeilen.
De Tweede Kamer vindt dat het Nederlandse kabinet in gesprek moet gaan met de agrarische sector om een werkbaar alternatief te vinden voor het gebruik van neonicotinoïdens. Bietentelers in Nederland gebruiken momenteel andere middelen om hun bieten te beschermen, maar ook die hebben soms een hogere milieudruk.