De politieke druk op de Ierse regering neemt toe vanwege de export van aluminiumoxide vanuit de Aughinish-fabriek naar Rusland. Oekraïense diplomaten, Europarlementariërs en Ierse oppositie-politici vragen om opheldering en sneller onderzoek.
Grondstof
De fabriek in County Limerick staat al langer ter discussie. Aughinish wordt omschreven als de grootste aluminiumoxide-raffinaderij van Europa en exporteert een aanzienlijk deel van haar productie naar Rusland. Aluminiumoxide wordt verwerkt tot aluminium, een grondstof die zowel in civiele als militaire toepassingen wordt gebruikt.
Aughinish
De discussie kreeg nieuwe aandacht na een onderzoek van The Irish Times en het Organized Crime and Corruption Reporting Project. Volgens dat onderzoek wordt de grondstof uit Aughinish geleverd aan Russische smelterijen. Het daar geproduceerde aluminium zou vervolgens via een Russische handelaar terechtkomen bij tientallen Russische militaire fabrikanten.
Promotion
Voorstanders van strengere maatregelen stellen dat daarmee een directe link is gelegd tussen export vanuit Ierland en de Russische militaire industrie. Volgens hen levert dit het bewijs dat jarenlang ontbrak in het debat over mogelijke sancties. Oppositiepartij Sinn Féin wil dat de regering een duidelijke tijdlijn presenteert voor het onderzoek en snel vaststelt of producten uit Ierland indirect bijdragen aan de Russische oorlogsinspanningen.
Iers onderzoek
De Ierse regering houdt echter vast aan haar standpunt dat nog niet vaststaat dat aluminiumoxide uit Aughinish daadwerkelijk wordt gebruikt voor de productie van Russische wapens. Daarom heeft het ministerie van Economische Zaken een onderzoek ingesteld naar de exportstromen en de uiteindelijke bestemming van het materiaal.
Ook de Oekraïense ambassade in Ierland heeft haar zorgen uitgesproken. In een verklaring wees zij op een sterke stijging van de export naar Rusland sinds 2021 en stelde zij dat aluminium wordt gebruikt in uiteenlopende Russische wapensystemen. De ambassade noemde de ontwikkeling reden voor ernstige bezorgdheid.
Export
Binnen de Europese Unie is eveneens discussie ontstaan. Europarlementariërs hebben opgeroepen om de export van aluminiumoxide naar Rusland aan te pakken. Toch werd Aughinish uiteindelijk niet opgenomen in het meest recente Europese sanctiepakket. De Ierse regering waarschuwde dat maatregelen grote gevolgen zouden kunnen hebben voor werkgelegenheid en industriële activiteiten.
Rusal
De fabriek is eigendom van Rusal, een Russisch aluminiumconcern dat in 2007 eigenaar werd van Aughinish. Daarbij blijft ook de rol van oprichter Oleg Deripaska onderwerp van aandacht. Recente berichtgeving verwees naar een vertrouwelijk onderzoek van de Zweedse belastingdienst naar activiteiten van Rusal in Zweden en vermeende schendingen van internationale sancties tegen Rusland.