Het conflict tussen de Verenigde Staten en Iran lijkt in militair opzicht vooralsnog niet verder te escaleren, maar Washington komt wel met nieuwe economische sancties tegen Iran. Ook probeert president Trump de NAVO er nauwer bij te betrekken.
Trump vindt dat de NAVO moet uitbreiden naar het Midden-Oosten, en met toevoeging van de afkorting voor Midden-Oosten zou het NATO-ME kunnen gaan heten. Woensdag pleitte Trump ook al voor meer betrokkenheid van de NAVO in het Midden-Oosten.
Het voorstel komt in de week van oplopende spanningen tussen de VS en Iran nadat Amerika met een drone-aanval in Irak de Iraanse topmilitair Qassem Soleimani doodde. Die Iraanse commandant speelde een belangrijke rol in de strijd tegen IS in de regio. Hij wordt door sommigen gezien als het brein achter verschillende terroristische aanslagen.
Vooralsnog is onduidelijk of het verongelukken van het Oekraiense passagiersvliegtuig bij Bagdad daadwerkelijk veroorzaakt is door het neerschieten ervan door Iran of door pro-Iraanse strijders, al dan niet met behulp van raketten van Russische makelij, en of dat gevolg zal hebben voor nieuwe militaire repercussies.
Volgens Trump is de aanwezigheid van de terreurorganisatie IS in landen als Syrië en Irak een internationaal probleem en is voor de bestrijding ervan ook hulp van andere landen nodig.Hij zei dat de Amerikaanse militairen uit het gebied kunnen worden teruggetrokken, en door Europese militairen kunnen worden vervangen. “We hebben ISIS verslagen en Europa daarmee een grote dienst bewezen”, aldus Trump.
Trump voerde donderdag telefonisch overleg met NAVO-chef Stoltenberg over de nieuwe spanningen in het Midden-Oosten. Daarbij bleek opnieuw overduidelijk dat de Verenigde Staten en de EUropese NAVO-landen er heel andere denkbeelden op nahouden over het Iraanse atoomprogramma. Washington heeft zich uit het eerdere internationale Iran-atoomverdrag teruggetrokken, en wil Iran met sancties dwingen in een nieuw, strenger verdrag.
De Europese NAVO-landen en de EU daarentegen willen het huidige verdrag overeind houden, en met Teheran afspraken maken over eventuele aanpassingen. Trump wil met sancties en militaire middelen het nucleaire akkoord vervangen door een beter akkoord, terwijl de Europese landen het een goed akkoord vinden en middels diplomatie met Iran verder willen. Dat Trump opnieuw de NAVO verbindt met zijn aanpak van Iran is de zoveelste keer dat hij de NAVO uit elkaar drijft.
In Washington prees Trump NAVO-baas Jens Stoltenberg, die zei dat de alliantie gaat onderzoeken hoe de rol in het Midden-Oosten kan worden uitgebreid. Tot nu toe doet de NAVO vooral trainingsmissies in landen in het Midden-Oosten, maar is nog nooit gesproken over úitbreiding met nieuwe MO-landen. Met toelating van nieuwe landen van buiten Europa zou de organisatie een heel nieuw pad inslaan. Nu kunnen Europese landen toetreden tot de NAVO, als alle andere landen daarmee instemmen.