Het Turkse parlement heeft met grote meerderheid een wet aangenomen die ontwapende PKK-leden onder voorwaarden uitzicht biedt op terugkeer naar het burgerleven. De positie van de gevangenzittende PKK-leider Abdullah Ă–calan blijft echter een belangrijk geschilpunt.
Nieuwe Turkse wet biedt juridisch kader voor ontwapening en vredesproces rondom de PKK.
De wet vormt de eerste concrete wettelijke stap in het vredesproces rond de PKK. De regeling moet een juridisch kader bieden voor de gevolgen van de ontwapening en ontbinding van de organisatie. De regeling is nadrukkelijk geen algemene amnestie. Vervolgingen en gevangenisstraffen voor bepaalde PKK-gerelateerde misdrijven kunnen voor vijf tot tien jaar worden opgeschort.
Struikelblok
Opvallend is dat de wet niets regelt over Abdullah Öcalan. De 77-jarige oprichter van de PKK zit al 27 jaar gevangen. De Turkse vicepresident Cevdet Yilmaz heeft verklaard dat Öcalan’s zaak niet onder deze wet valt, al zou hij wel aan het vredesproces kunnen bijdragen.
Juist dat dreigt een belangrijk struikelblok te worden. De PKK-leiding heeft gewaarschuwd dat het uitsluiten van Ă–calan voor haar een rode lijn is. Zonder omstandigheden waarin hij vrij kan leven en werken, kunnen volgens de beweging belangrijke onderdelen van het vredesproces niet worden uitgevoerd.
In de politiek
Ook eist de PKK mogelijkheden voor politieke deelname. De beweging waarschuwt dat strijders niet naar Turkije zullen terugkeren wanneer zij daar wegens hun eerdere banden of uitspraken alsnog worden gearresteerd. De PKK vindt bovendien dat de nieuwe wet slechts het begin moet zijn van verdere politieke veranderingen.
Ă–calan had in februari 2025 opgeroepen de wapens neer te leggen en de PKK te ontbinden. De organisatie kondigde daarop een staakt-het-vuren aan en maakte later haar ontbinding bekend. In juli 2025 vernietigden dertig PKK-strijders tijdens een ceremonie bij Sulaimani symbolisch hun wapens.
Uitzonderingen
De nieuwe regeling kan pas volledig worden toegepast nadat officieel is vastgesteld dat de PKK en aangesloten organisaties daadwerkelijk zijn ontbonden en hun wapens en munitie hebben ingeleverd. Voor sommige misdrijven, waaronder lidmaatschap, leiderschap, hulp aan de organisatie en propaganda, kan vervolging vervolgens worden opgeschort.
Ernstige geweldsmisdrijven vallen buiten de regeling. Mensen die betrokken waren bij moord kunnen er geen beroep op doen. Voor andere voormalige PKK-leden moet de wet juist een weg openen naar terugkeer en herintegratie in het Turkse burgerleven.
