De kwaliteit van het oppervlaktewater in Vlaamse landbouwgebieden verbetert niet maar gaat er steeds verder op achteruit. En door overbemesting neemt de nitraatvervuiling neemt niet af, maar toe. Ook in Noord-Brabant zijn aanvullende maatregelen nodig.
België voldoet al enkele jaren niet aan de EU-criteria tegen watervervuiling, zo blijkt uit het nieuwe Mestrapport 2020 van de Vlaamse Landmaatschappij (VLM). Bovendien worden de EU-regels tegen erfafspoeling over enkele jaren verder aangescherpt.
Dat het water in Vlaanderen zwaarder vervuild is, komt doordat uitgereden mest niet volledig door gewassen wordt opgenomen en uiteindelijk in het slootwater belandt. De afgelopen jaren lag op bijna een kwart van de meetpunten in Vlaamse riviertjes en het nitraatgehalte te hoog.
Uit het rapport blijkt dat de naleving van de mestwetgeving beter moet. Er geldt in België een verbod op het bemesten van stroken langs sloten, riviertjes en watergangen. Vorig jaar werd bij ruim 380 boerderijen gecontroleerd, waarbij in meer dan de helft boetes of sancties werden opgelegd.
Het toezicht op bemesting op de teeltvrije zone langs waterlopen zorgde weliswaar voor minder overtredingen dan het jaar ervoor, maar de overtredingen blijven nog steeds te hoog.
Dat de cijfers nu de verkeerde kant uitgaan, maakt het voor de Belgische landbouwsector niet makkelijker. ‘Het zijn slechte resultaten’, zegt Vanessa Saenens, de woordvoerster van de Boerenbond tegen de Vlaamse omroep VRT. ‘Dat is jammer, want de sector wil meewerken.’
De droge weersomstandigheden van de voorbije jaren zijn ongetwijfeld van invloed geweest op de waterkwaliteit. De VLM benadrukt wel dat het de verantwoordelijkheid is van elke landbouwer om de bemesting slim en op de juiste manier uit te voeren. Volgend jaar komt er een cursus voor Belgische boeren hoe om te gaan met bemesting aan de waterkant.
In de aangrenzende Nederlandse provincie Noord-Brabant gaan adviseurs van de ZLTO veehouders bezoeken om kosteloos een erfscan tegen afspoeling op te stellen. Bovendien maken de Brabantse gemeenten, waterschappen en provinciebestuur een MER-rapportage over schone en geschikte gebieden voor mestbewerking.
De slechte nitraatcijfers komen voor de Vlaamse landbouwsector op een ongelukkig moment. Deze week bespreken de EU-landen het Klimaatbeleid op een Europese top. België heeft daarover nog geen standpunt ingenomen omdat de regio-regering van Vlaanderen de CO2-vermindering afwijst.
In de Vlaamse regering circuleren berekeningen die erop neerkomen dat Vlaamse boeren alleen aan alle EU-Klimaatregels kunnen voldoen als ze hun veestapel met 40 procent zouden inkrimpen.