De onderhandelingen zijn onderdeel van een wereldwijde poging om de groeiende plasticvervuiling in te dammen. Dit jaar zou er een bindend akkoord moeten komen.
Een belangrijk discussiepunt is het instellen van een maximum voor nieuw plastic en een minimum voor meer gerecyclede verpakkingen. Verscheidene landen pleiten voor strikte regelgeving, maar andere delegaties willen eerst vrijwillige afspraken proberen.
Een van de grote struikelblokken is de prijsverhouding tussen nieuw en gerecycled plastic. In veel landen is het financieel aantrekkelijker om nieuw plastic te produceren dan om oud plastic in te zamelen, te reinigen en opnieuw te verwerken. Die economische kloof zorgt ervoor dat investeringen in recyclingbedrijven achterblijven of zelfs worden stopgezet.
Daar komt bij dat het hergebruik van plastic niet alleen afhangt van recycling. In toenemende mate wordt ook gekeken naar biologisch afbreekbare kunststoffen voor verpakkingen.
De milieuschade van plasticvervuiling blijft ondertussen wereldwijd toenemen. Plastic zwerft over stranden, hoopt zich op in rivieren en oceanen, en wordt aangetroffen in dieren. Ook microplastics, minuscule deeltjes die ontstaan door slijtage en afbraak, verspreiden zich via lucht, water en voedselketens, met onbekende gevolgen voor mens en natuur.
De jaarlijkse kosten voor het verzamelen, sorteren en verwerken van plastic verpakkingen lopen wereldwijd in de miljarden. Gemeenten, afvalverwerkers en producenten klagen over de hoge kosten, die zelden volledig worden terugverdiend. Veel recyclefabrieken opereren daardoor met verlies, wat leidt tot sluitingen of uitstel van nieuwe investeringen.
Een mogelijke oplossing die in Europa op tafel ligt, is de invoering van een belasting op de productie van nieuw plastic. Daarmee zou niet alleen de consumptie moeten dalen, maar ook de concurrentiepositie van niet-belast gerecycled plastic kunnen verbeteren. De maatregel wordt momenteel onderzocht, maar is nog niet definitief ingevoerd.
Ondanks de verschillen in visie tussen landen, is er brede erkenning dat een aanpak van de plasticcrisis dringend nodig is. Delegaties zijn het erover eens dat het huidige gebruik van plastic onhoudbaar is, zowel economisch als ecologisch. De vraag is of de conferentie voldoende politieke wil en eensgezindheid kan opleveren om tot concrete, afdwingbare afspraken te komen.