Kaliningrad is een strategisch gelegen Russische enclave aan de Oostzee, ingeklemd tussen Litouwen en Polen. Het gebied is afgesneden van het Russische moederland en alleen over land bereikbaar via de zogenaamde Suwałki-corridor, een smalle strook langs de grens tussen Polen en Litouwen. Deze corridor is militair van groot belang omdat het de enige landverbinding vormt tussen de enclave en de rest van Rusland.
Vanuit Kaliningrad heeft Rusland toegang tot de havenstad Baltijsk, een van de weinige Russische havens aan de Oostzee die het hele jaar door ijsvrij is. De militair-strategische waarde van deze haven is aanzienlijk: het is een belangrijke marinebasis voor Russische oorlogsschepen en van waaruit Rusland maritieme operaties kan uitvoeren in de regio.
De Amerikaanse generaal beklemtoonde dat de NAVO beschikt over uitgewerkte plannen om snel en doelgericht op te treden in de regio, mocht Rusland zijn militaire ambities uitbreiden. Daarbij wordt ook de verdediging van de Suwałki-corridor als prioriteit gezien, aangezien het sluiten van deze corridor een NAVO-reactie op Russische agressie aanzienlijk zou bemoeilijken.
De NAVO maakt zich al langer zorgen over de destabiliserende rol die Kaliningrad speelt aan de oostgrens van het bondgenootschap. De enclave is sterk gemilitariseerd; er staan onder meer langeafstandsraketten en luchtverdedigingssystemen. In het geval van een conflict zou Kaliningrad zowel een strategisch doelwit als een bron van dreiging vormen.
Sinds enkele jaren worden vanuit de Kaliningrad elektronische aanvallen uitgevoerd die het luchtverkeer en navigatiesystemen verstoren. In meerdere landen rond de Oostzee, waaronder Polen en Litouwen, is melding gemaakt van verstoord radioverkeer en GPS-signalen.
In reactie op de uitspraken van de Amerikaanse generaal heeft een Russische generaal gewaarschuwd dat een aanval op Kaliningrad als een aanval op Rusland zelf zal worden beschouwd. Hij stelde dat elke poging om Kaliningrad te veroveren op hevig Russisch verzet zal stuiten en mogelijk een grootschalige escalatie in gang kan zetten.
De spanningen rond Kaliningrad komen niet uit het niets. Eerder dit jaar ontstond al diplomatiek conflict toen Rusland het Poolse consulaat in Kaliningrad sloot. Deze maatregel werd genomen in reactie op eerdere Poolse stappen tegen Russische diplomaten, wat de relaties tussen beide landen verder onder druk zette.