De Europese buitenlandchef Kaja Kallas sprak in een ingelast debat in het Europees Parlement van een ongeprovoceerde en roekeloze daad van Rusland. Volgens de verklaring bedreigt de inval de veiligheid van Europese burgers en de stabiliteit in de regio. De EU belooft de sancties tegen Moskou verder aan te scherpen en benadrukte de solidariteit met Polen.
Poolse radars registreerden in totaal tientallen drones. Een deel werd vernietigd boven Pools grondgebied, met steun van NAVO-vliegtuigen, waaronder Nederlandse F-35’s. Ook Italiaanse surveillance-vliegtuigen en een tanktoestel maakten deel uit van de operatie. Het bondgenootschap zette hiermee voor het eerst daadwerkelijk wapens in tegen Russische toestellen.
Volgens de Poolse premier Donald Tusk vormt de aanval de ernstigste schending van het luchtruim sinds de Tweede Wereldoorlog. Daarom riep Warschau een spoedoverleg van de NAVO bijeen op grond van Artikel 4 van het bondgenootschapsverdrag.
Promotion
Op meerdere plaatsen werden wrakstukken teruggevonden. In de regio Lublin lag een beschadigde drone in een veld, in Wyryki raakte een woning beschadigd door vallend brokstukken van een neergeschoten drône. Twee toestellen zouden meer dan honderd kilometer het land zijn ingevlogen, tot voorbij Gdansk en Warschau.
Het incident legde tijdelijk het vliegverkeer stil. De internationale luchthaven van Warschau en drie andere luchthavens werden urenlang gesloten. Ook werd de luchtverdediging in hoogste staat van paraatheid gebracht. Pas later op de dag konden de meeste vluchten weer doorgaan, al bleven vertragingen bestaan.
Internationale leiders reageerden scherp. De Franse president Macron noemde de aanval onaanvaardbaar en de voorzitter van de Europese Raad sprak van een bedreiging voor alle Europeanen. In de Verenigde Staten bestempelden parlementariërs het voorval als een “oorlogsdaad”. Washington stuurde direct B-52-bommenwerpers naar Europa als signaal van afschrikking.
Moskou ontkende intussen dat de Russische drones doelbewust het NAVO-luchtruim zijn binnengedrongen. Het ministerie van Defensie in Moskou stelde dat de operaties uitsluitend op Oekraïne gericht waren en beschuldigde Polen van het uitlokken van een incident. Warschau en de EU spreken juist van een duidelijke escalatie die gezamenlijke tegenmaatregelen vereist.
De confrontatie wordt door betrokkenen omschreven als de eerste directe militaire botsing tussen Rusland en NAVO-eenheden sinds tientallen jaren. Waar eerdere schendingen onbestraft bleven, werd ditmaal ingegrepen. Daarmee is de kans op verdere escalatie aanzienlijk toegenomen, terwijl de dreiging voor heel Europa nadrukkelijk voelbaar is geworden.