Frankrijk en Duitsland hebben besloten te stoppen met het gezamenlijke project voor een nieuwe generatie gevechtsvliegtuigen. Het programma gold jarenlang als een van de belangrijkste Europese defensieprojecten en moest op termijn bestaande gevechtsvliegtuigen vervangen. Ook Spanje nam deel aan het initiatief.
Dassault en Airbus
De beëindiging volgt op jarenlange conflicten tussen de Franse en de Europese vliegtuigfabrieken Dassault en Airbus. Vooral onenigheid over de leiding van het project, de verdeling van werkzaamheden en het gebruik van technologie en intellectuele eigendomsrechten bleek onoverbrugbaar. Daardoor kwam de ontwikkeling uiteindelijk stil te liggen.
Het mislukken van het project wordt door verschillende betrokkenen gezien als een tegenvaller voor de Europese defensiesamenwerking. Juist de afgelopen jaren gaan in de EU-landen meer stemmen op om militair materieel gezamenlijk te ontwikkelen en aan te schaffen. Het nieuwe gevechtsvliegtuig werd vaak gepresenteerd als een symbool van nauwere militaire samenwerking tussen Europese landen.
Promotion
Meer samen
De beslissing komt op een moment waarop Europese landen juist meer investeren in hun veiligheid. De oorlog in Oekraïne heeft de discussie over autonome Europese Defensie en militaire paraatheid verder aangewakkerd. In veel landen wordt gezocht naar manieren om de eigen defensiecapaciteit te versterken.
Tegelijkertijd groeit het debat over de vraag hoe Europa zijn veiligheid in de toekomst moet organiseren. Voorstanders van verdere samenwerking wijzen op de voordelen van gezamenlijke ontwikkeling van militair materieel en gezamenlijke inkoop. Tegenstanders wijzen op nationale belangen en verschillen tussen lidstaten.
Atoomparaplu
Ook op nucleair gebied worden nieuwe stappen gezet. Noorwegen heeft zich aangesloten bij een Frans initiatief rond nucleaire afschrikking, buiten de Verenigde Staten. Finland heeft laten weten belangstelling te hebben voor deelname en onderzoekt de mogelijkheden daarvan.
NAVO-toekomst
Ondanks de discussies over meer Europese zelfstandigheid blijft de NAVO voor veel landen het belangrijkste kader voor de collectieve verdediging. De verslechterde verhouding tussen Europa en de Verenigde Staten speelt daarbij een belangrijke rol in het politieke debat.
Volgende maand komen regeringsleiders en defensie-verantwoordelijken bijeen tijdens een belangrijke NAVO-top in Turkije. Daar zullen onder meer de toekomst van de Europese defensiesamenwerking, de militaire investeringen en de veiligheidsuitdagingen voor het continent aan de orde komen. De uitkomst van die gesprekken kan richting geven aan de volgende fase van de Europese veiligheidsplannen.