De Europese regeringsleiders hebben op hun EU-top in Brussel hun ambtgenoot premier Boris Johnson en zijn Conservatieve Partij gefeliciteerd met de uitkomst van de Britse parlementsverkiezingen. Volgens hun slotverklaring staat de EU klaar om nu de volgende fase in te gaan van het uittreden van Groot-Brittannië uit de EU. Zij hebben onderhandelaar Michel Barnier mandaat gegeven om nu met Londen te gaan onderhandelen over de vertrekregeling.
Nu maakt de Europese Unie zich op voor de volgende fase van de brexit: de onderhandelingen over een bilateraal (handels)akkoord, die tegen eind 2020 afgerond moeten zijn. Dat tijdskader is bijzonder uitdagend. We zullen zo snel als mogelijk moeten werken, zei Commissievoorzitter von der Leyen
De Franse president Emmanuel Macron wil dat er snel voortgang komt in de afhandeling van het brexitdossier. De Britten stappen over anderhalve maand uit de EU en het Britse parlement zal vrijwel zeker geen nieuw uitstel meer aanvragen. Dat geeft Westminster nog maar weinig tijd om de nodige wetgeving goed te keuren. Daarmee komt vervolgens op 31 december 2020 een einde aan het Britse EU-lidmaatschap, zo ligt vastgelegd in het vertrekcontract.
Vanaf februari beginnen de onderhandelingen over een nieuwe relatie tussen de Britten en EU. De onderhandelingen daarover worden een zware klus. Volgens de Nederlandse premier Mark Rutte is het Brexit-dossier nog lang niet afgesloten, en zijn we pas halverwege. Cpommissievoorzitter von der Leyen herhaalde dat een ‘level playing field’ van het allerhoogste belang is, zodat Britten en Europeanen elkaar geen oneerlijke concurrentie kunnen aandoen. Maar het akkoord zal over meer dan alleen maar handel moeten gaan. Ook over onderwijs, visserij… en heel veel andere zaken, zei ze.
In commentaren in Britse media wordt – nu Johnson een zeer ruime meerderheid in het Lagerhuis heeft – al rekening gehouden met mogelijk een nieuw soort uitstel: niet over Brexit maar over een nieuw handelsverdrag. De EU heeft al laten weten dat dat een nieuw verdrag niet binnen een jaar gaat lukken, tenzij de Britten grotendeels de bestáánde afspraken willen voortzetten.
In de tussentijd blijven de EU-handelsregels nog gelden maar mogen de Britten niet meer meestemmen over nieuwe EU-wetgeving. De overgangsperiode wordt gebruikt om een nieuwe economische relatie uit te onderhandelen. Die overgangsperiode kan worden verlengd, maar dat moet uiterlijk de komende maanden worden geregeld. Dat kan voor 1 of 2 jaar worden uitgesteld als Londen daar voor 1 juli om vraagt.