In Duitsland wordt vandaag een begin gemaakt met het ‘super-verkiezingsjaar’ dat de Duitse politiek ingrijpend zal veranderen. Zondag houden de twee deelstaten Baden-Württemberg en in Rijnland-Palts regionale verkiezingen, in juli gevolgd door Saksen-Anhalt.
Die drie regionale verkiezingen gelden als voorproefje op de grote landelijke verkiezingen in september voor een nieuwe Bondsdag, tegelijkertijd met nog eens drie deelstaatverkiezingen in Berlijn, Mecklenburg-Voor-Pommeren en Thüringen. Een nieuwe Bondsdag die bovendien daarna ook nog eens een nieuwe bondskanselier moet kiezen, als opvolger voor Angela Merkel.
Als die verkiezingen worden overschaduwd door de vraag of de CDU-partij van Merkel zich als ‘spielmacher’ zal kunnen handhaven, na het recente schandaal met de corona-mondkapjes. Twee CDU-toplieden hadden voor zichzelf premies bedongen bij de (overheids-)aankoop van miljoenen kapjes. Ze zijn inmiddels afgezet/ afgetreden. Daardoor is ook de positie van de CDU-partijleider Armin Laschet (om Merkel te gaan opvolgen) zwakker geworden.
Daarnaast is uit opiniepeilingen al duidelijk dat in Baden-Württemberg De Groenen als grootste partij uit de stembus tevoorschijn gaan komen. Die partij levert daar al enkele jaren de deelstaat-premier, en heeft een goede naam als betrouwbare bestuurspartij opgebouwd.
Al sinds de Europese verkiezingen van 2019 strijden Groenen en CDU in Duitsland om de eerste plaats in de kiezersgunst, vooral sinds het besef over de Klimaatdreiging bij de meeste Duitsers is doorgedrongen. Doordat ook de Liberalen, de Linksen en de rechtsradikale AfD een sterke positie in het parlement hebben, dreigt in steeds meer deelstaten ( en ook in de Bondsdag !) de situatie dat een coalitie zónder CDU kan worden gevormd.
Als de stembureaus in Baden-Württemberg en Rijnland-Palts zondag om 18.00 uur sluiten, wordt het spannend. In de enquêtes zijn de Groenen de sterkste parlementaire fractie met 33 procent, duidelijk voor op de CDU met slechts 25 procent. Volgens de laatste prognoses zou een alliantie van de Groenen, de SPD en de FDP er ook een relatief grote meerderheid hebben.
Van bovenregionaal belang in zo’n ‘stoplichtcoalitie’ (rood=SPD, geel=FDP, Groenen) in Baden-Württemberg is het signaal voor de federale verkiezingen: als regionale coalities zonder CDU mogelijk zijn, kan dat in september ook op landelijke schaal. Een regerings-alliantie zonder de linkse SPD, van CDU, FDP en Groenen (‘Jamaica-coalitie’) zou overigens ook mogelijk zijn.