Denemarken komt met CO2-heffing op vlees en zuivel

In een baanbrekende stap heeft de Deense regering een plan gepresenteerd voor de gefaseerde invoering van een CO2-belasting op de productie van levensmiddelen. Denemarken wordt daarmee het eerste land ter wereld dat een belasting invoert specifiek gericht op de lucht- en bodemvervuiling door de landbouw. 

Over zo’n stap wordt in Denemarken al jarenlang gesproken. Deense landbouworganisaties zijn tegen al te grote heffingen en eisen compensatie. De maatregel wordt breed gesteund door de verscheidene ministers in het Deense kabinet en zal na het zomerreces in het parlement worden besproken.

De CO2-belasting, die geleidelijk vanaf 2030 zal worden ingevoerd, is bedoeld om de uitstoot van broeikasgassen door de landbouwsector drastisch te verminderen. Het plan omvat specifieke belastingen, met name op vlees en zuivel. Zo zal de prijs van gehakt en rundvlees aanzienlijk stijgen, wat volgens experts nodig is om de milieudoelen van Denemarken te halen .

Het drie-partijen-overleg, bekend als de ‘groene tripartiete’, speelt een cruciale rol in dit proces. Deze groep bestaat uit vertegenwoordigers van de Deense regering, landbouw- en natuurorganisaties, plattelandsgemeenten en consumentenorganisaties. Samen hebben zij consensus bereikt over de CO2-belasting, waarbij ook rekening is gehouden met de economische gevolgen voor de landbouwsector en de bredere gemeenschap. De uitkomst van het overleg wordt gezien als een historisch moment.

Naast de CO2-belasting introduceert Denemarken ook een nationaal grondfonds van zo’n miljard euro. Dit fonds is bedoeld om laaggelegen landbouwgebieden op te kopen die zullen worden omgevormd tot nieuwe bossen. 

Hoewel er brede steun is voor de voorgestelde maatregelen, zijn er ook kritische geluiden te horen. Verschillende groene organisaties hebben kritiek geuit op het gebrek aan tempo en de beperkte  reikwijdte van de plannen. Zo wijzen sommigen erop dat er te veel geld blijft stromen naar de intensieve veehouderij, wat volgens hen haaks staat op de klimaatdoelen.

Landbouworganisaties en plattelandsgemeenten maken zich ook zorgen. Zij vrezen dat kleinere boeren het financieel moeilijk zullen krijgen en dat er banen verloren zullen gaan in de landbouwsector. De regering heeft echter toegezegd dat er compenserende maatregelen komen om de economische impact te verzachten en de overgang naar duurzame landbouw te ondersteunen .

De komende debatten in het parlement zullen uitwijzen hoe de plannen precies vorm zullen krijgen en welke aanvullende maatregelen nodig zijn om een rechtvaardige en effectieve overgang naar een duurzame landbouwsector te waarborgen.