Holenderska eurodeputowana Kim van Sparrentak (GroenLinks) wyraża niezadowolenie z porozumienia dotyczącego podróży pociągami, które w zeszłym tygodniu zawarli ministrowie UE oraz komisja Parlamentu Europejskiego. Określa je jako zmarnowaną szansę.
„Gdybyśmy naprawdę poprawili prawa pasażerów, przekonalibyśmy więcej osób do korzystania z pociągów i wsparcia klimatu. Niestety ta szansa została zmarnowana.”
Również organizacja parasolowa zrzeszająca organizacje konsumenckie wyraża rozczarowanie, jak donosi Treinreizagers.nl. Dyrektor Monique Goyens z europejskiej organizacji parasolowej BEUC również uważa, że prawa pasażerów są ledwie poprawione. „Są pewne drobne ulepszenia. Ale kraje UE nadal mogą wprowadzać liczne wyjątki w nowych przepisach, a prawa pasażerów zostaną tym samym osłabione.”
Wielu ekspertów krytykuje obecne ustalenia pomiędzy ministrami transportu a komisją parlamentarną. Na przykład Elmer van Buuren, przewodniczący fundacji Train2EU, której celem jest poprawa podróży międzynarodowych pociągami.
Główne pogorszenie polega szczególnie na nowej, szerokiej klauzuli pozwalającej przewoźnikom kolejowym na powołanie się na siłę wyższą w przypadku opóźnień pociągów. W wielu przypadkach nie będą musieli wtedy wypłacać odszkodowań. Van Buuren przypuszcza, że przewoźnicy kolejowi będą mogli też ukryć się pod tą klauzulą przy ewentualnej nowej pandemii.
Nowe porozumienie jest wynikiem trzyletnich negocjacji. Wejdzie w życie dopiero po jego zatwierdzeniu przez kraje UE. Szansa na to, że coś postawi temu tamę, wydaje się mała. To bowiem rządy narodowe są udziałowcami tych państwowych przedsiębiorstw kolejowych. I to właśnie one przez skuteczną lobbingową działalność zdołały zablokować ambitne plany Komisji Europejskiej i Parlamentu Europejskiego.
Mimo to wszyscy zaangażowani zgadzają się, że oprócz pogorszeń są także pewne ulepszenia. „Robimy jeden krok naprzód, ale jednocześnie dwa kroki wstecz” – podsumowuje Van Sparrentak. Jedną z popraw jest na przykład to, że w przyszłości wszystkie nowe pociągi będą musiały pomieścić co najmniej cztery rowery na pokładzie. Dotyczy to nowych pociągów oraz tych remontowanych od 2023 roku.
Kolejną poprawą jest ułatwienie dla osób niepełnosprawnych. Podróżujący z ograniczoną mobilnością będą musieli powiadomić przewoźnika o swoich planach podróży z 24-godzinnym wyprzedzeniem, zamiast obecnych według wymogów europejskich 48 godzin. Van Buuren zauważa: „Holandia już pokazuje, że możliwe jest zgłoszenie na godzinę przed. W tym kontekście to dość skromny rezultat.”