Rada Europy i Ukraina podpisały porozumienie o ustanowieniu specjalnego trybunału skoncentrowanego na zbrodni agresji. Uroczystość miała miejsce w Strasburgu. Według Rady Europy trybunał ma działać w ramach istniejącego systemu międzynarodowego wymiaru sprawiedliwości w Hadze.
Przewodniczący Komisji Europejskiej publicznie powitał powstanie trybunału. Bruksela postrzega ten krok jako niezbędny, aby wymierzyć sprawiedliwość za zbrodnie wojenne popełnione przez Rosję od inwazji na Ukrainę w lutym 2022 roku.
Prezydent Zełenski podkreślił, że prawo musi działać bez względu na status sprawcy. Rosyjski prezydent Putin ostatecznie będzie musiał odpowiedzieć przed międzynarodowym trybunałem. Według niego także inni rosyjscy przywódcy powinni przygotowywać się na ściganie sądowe.
Specjalny trybunał ma skupić się na najwyższym przestępstwie według prawa międzynarodowego: agresji. Ten aspekt trybunału jest kluczowy, ponieważ istniejące międzynarodowe sądy, takie jak Międzynarodowy Trybunał Karny, nie mogą w pełni rozpatrywać tej zbrodni bez mandatu Rady Bezpieczeństwa ONZ (który Rosja jako stały członek prawdopodobnie zablokuje).
Wybór Hagi na siedzibę trybunału został potwierdzony przez samego Zełenskiego. Uważa on to miejsce za idealne ze względu na ekspercką wiedzę w zakresie prawa międzynarodowego oraz wcześniejsze trybunały wojenne.
Dokładna forma i struktura prawna trybunału pozostają przedmiotem dyskusji. Większość rzeczników potwierdza, że ustanowienie trybunału jest postrzegane jako ważny krok symboliczny i prawny. Sygnalizuje ono rosnącą determinację Europy, by mimo wszelkich przeszkód postawić Rosję przed odpowiedzialnością za wojnę przeciwko Ukrainie.