Europejskie związki zawodowe uważają, że prawa pracowników sezonowych w rolnictwie i sadownictwie powinny zostać prawnie uwzględnione w nowej wspólnej polityce rolnej UE.
W Otwartym Liście wzywa się do uchwalenia „praw socjalnych” pracowników zatrudnianych przez agencje pracy tymczasowej w ramach obecnych negocjacji trialogowych dotyczących nowej polityki rolnej UE.
Otwartemu Listowi podpisała się szeroka koalicja ponad 300 międzynarodowych i krajowych związków zawodowych, organizacji pracowniczych i grup solidarnościowych, w tym z Holandii także CNV, FNV, Greenpeace oraz Amnesty International.
W apelu m.in. odwołano się do początku zeszłego roku, podczas wybuchu pandemii koronawirusa, kiedy to na duże grupy zagranicznych pracowników sezonowych nałożono zakazy podróży. Nie mogli oni nigdzie wyjechać, podczas gdy rolnictwo w wielu krajach UE pilnie potrzebowało tymczasowej siły roboczej.
Apel o uwzględnienie „praw socjalnych” w WPR grozi stać się kolejną przeszkodą w i tak trudnych negocjacjach trialogowych między Parlamentem Europejskim, Komisją Europejską i 27 ministrami rolnictwa.
Wiele rządów ma wątpliwości i zwraca uwagę na bardzo duże różnice w wynagrodzeniach i traktowaniu (przeważnie: zagranicznych) pracowników tymczasowych. Co więcej, różnice te występują nie tylko między krajami, ale również między branżami.
Związki zawodowe z kolei wskazują, że te ogromne różnice są właśnie argumentem za tym, by na poziomie UE coś uregulować. Parlament Europejski niedawno zatwierdził przepisy dotyczące ustawowego płacy minimalnej. Kraje UE przeciwstawiają się temu, argumentując, że warunki pracy, układy zbiorowe i wynagrodzenia to kwestie krajowe, które nie podlegają kompetencjom UE.
Parlament Europejski zdecydowanie poparł wprowadzenie „socjalnej warunkowości” do WPR. Warunki te miałyby dotyczyć czasu pracy, zdrowia i bezpieczeństwa oraz zakwaterowania dla pracowników mobilnych i migrujących.
W Otwartym Liście, opublikowanym 17 lutego, zaproponowano powiązanie bezpośrednich płatności w ramach WPR (w pierwszym filarze) z przestrzeganiem warunków pracy. Chociaż dotacje WPR obecnie zależą już od kryteriów takich jak normy środowiskowe, zdrowie publiczne i dobrostan zwierząt, prawa związkowe i „prawa socjalne” do tej pory nie odgrywają roli w wypłacie dotacji rolniczych.
Zdaniem sygnatariuszy warunki pracy w europejskim sektorze rolniczym należą do „najbardziej wymagających i niepewnych” w gospodarce UE. Wskazują także na częste nadużycia i wyzysk pracowników.
Co najmniej dziesięć milionów osób pracuje w europejskim rolnictwie, głównie jako pracownicy sezonowi, dorywczy lub na innych niepewnych warunkach, przy czym aż 61,2% pracowników rolnych wykonuje „pracę nieformalną”.