Europejski Trybunał Obrachunkowy uważa, że sektor rolniczy powinien ponosić odpowiedzialność finansową za oczyszczanie zanieczyszczeń wody pitnej. W rolnictwie powinno także obowiązywać zasada „zanieczyszczający płaci”, co jest pomysłem przyjętym z zadowoleniem przez komisarza UE Janusza Wojciechowskiego.
Raport badał, jak w krajach UE zasada „zanieczyszczający płaci” jest faktycznie wprowadzana w życie oraz czy koszty sprzątania nie są „przerzucane” na podatników. Obecnie w UE zasada ta jest stosowana wyraźnie tylko w polityce środowiskowej, ale nie w sektorze rolniczym.
Jednak kontrolerzy wskazali, że należy to przemyśleć na nowo. Podkreślają, że obecnie przede wszystkim użytkownicy wody pitnej płacą za usuwanie (często chemicznych) zanieczyszczeń wód gruntowych. Co więcej, różni się to w zależności od kraju.
Według Trybunału zasada ta jest także konieczna w rolnictwie, aby skutecznie i sprawiedliwie realizować ambicje Zielonego Ładu i strategii „Od pola do stołu”. Rolnictwo to „sektor, który najbardziej domaga się czystej wody do nawadniania, a jednocześnie najmniej do niej się przyczynia”. W UE 6 na 10 zbiorników wodnych powierzchniowych, takich jak rzeki i jeziora, jest chemicznie zanieczyszczonych i znajduje się w złym stanie ekologicznym.
To nie pierwszy raz, gdy kontrolerzy wzywają do takiego rozwiązania. W opublikowanym w zeszłym miesiącu raporcie na temat wspólnej polityki rolnej (WPR) i zmian klimatycznych wystosowali podobny apel dotyczący kosztów oczyszczania z tytułu azotu i gazów cieplarnianych CO2 z rolnictwa.
Zapytany o pomysł wprowadzenia zasady „zanieczyszczający płaci” w polityce rolnej, unijny komisarz ds. rolnictwa Janusz Wojciechowski stwierdził, że „z całkowitą zgadzam się z wnioskami”. Możliwe, że zajmie się tym w 2023 roku, jeśli zmienione zostanie finansowanie ekoschematów Zielonego Ładu w WPR.