W czwartek w Brukseli zbiorą się przywódcy państw UE, aby omówić nowy wieloletni budżet. Biorąc pod uwagę duże różnice zdań, ten zwołany na szybko szczyt finansowy najprawdopodobniej nie doprowadzi do porozumienia ani umowy, a co najwyżej do politycznego konsensusu w sprawie potrzeby modernizacji zakresu zadań UE.
Głównym problemem jest fakt, że wiele krajów i liderów politycznych uznaje, iż sposób działania i zakres zadań 75-letniej Unii Europejskiej musi zostać „zmodernizowany”, a UE powinna przejmować więcej i inne zadania. Przykładami są polityka klimatyczna, Zielony Ład i nowe źródła energii, lepsza kontrola zewnętrznych granic, sprawiedliwszy podział przyjmowania azylantów oraz nowoczesna polityka technologiczna.
Jednakże ponieważ większość krajów UE nie chce zwiększać swoich corocznych wpłat do Brukseli, brakuje funduszy na pożądane nowe zadania, a więc będzie trzeba ciąć koszty obecnych działań. Pytanie brzmi: dlaczego UE ma nadal zajmować się tym, czym zajmuje się od dziesięcioleci? Europejska polityka rolna, dysponująca rocznym budżetem w wysokości 59 miliardów euro, co stanowi ponad jedną trzecią całego budżetu, jest tu ważnym elementem. Holandia jest jednym z państw, które uważają, że budżet wspólnej polityki rolnej (WPR) mógłby zostać zmniejszony o jedną czwartą.
Właśnie w tym tygodniu dobrze poinformowany magazyn Politico ujawnił, że od pewnego czasu z najwyższych szczebli instytucji brukselskich toczy się spór dotyczący tych subsydiów rolnych. Najwyższy urzędnik ds. rolnictwa, dyrektor generalny, sprzeciwia się podporządkowaniu ocen i przyznawania subsydiów rolnych zbyt szybkiemu przejściu na Zielony Ład. Wynika to z wycieków wewnętrznych maili.
Najwyższy urzędnik ds. rolnictwa w Brukseli uważa, że obecnych subsydiów rolnych nie można natychmiast wstrzymać ani zmniejszyć. Zamiast natychmiastowego wstrzymania postulował raczej zwolnienie tempa. Przewiduje się, że zwłaszcza Francja i Polska sprzeciwią się redukcji subsydiów rolnych. W kompromisowej propozycji zaprezentowanej przez przewodniczącego UE Charlesa Michela część obecnych subsydiów zostaje przekształcona w bezpośrednie wsparcie dochodów rolników, a mniej środków trafia do wielkich koncernów rolniczych.
Pod koniec marca oczekiwane są propozycje dotyczące strategii „od pola do stołu” oraz strategii bioróżnorodności 2030. Mają one wpływ na nową WPR, jeśli Komisja Europejska będzie miała na to wpływ. Państwa członkowskie UE będą musiały uwzględnić w swoich planach WPR, że co najmniej 40% wydatków będzie przyczyniać się do realizacji celów klimatycznych. Europejskie prawo klimatyczne to usankcjonuje, więc nowe plany WPR i tak zostaną ocenione pod kątem polityki klimatycznej. Dlatego nie należy spodziewać się, że w najbliższym czasie w Brukseli padną konkretne kwoty dotyczące redukcji wydatków na rolnictwo.
Holenderski premier Mark Rutte w nadchodzących dniach podczas specjalnego szczytu UE będzie utrzymywał swoje stanowisko, aby budżet europejski i holenderskie składki nie rosły. Nawet jeśli w zamian otrzymałby nowocześniejszy budżet UE, premier Rutte nie chce zwiększenia składek.
W taki sposób Rutte wypowiedział się we wtorek wieczorem podczas debaty w parlamencie w Hadze. Propozycja, którą niedawno przedstawił przewodniczący UE Charles Michel, musi zostać odrzucona – stwierdził Rutte. Holenderskie stanowisko o niepodnoszeniu europejskiego budżetu jest według niego środkiem, aby Holandia na pewno nie płaciła więcej niż obecnie.
Komisja Europejska chce zwiększyć budżet UE do 1,11 procent gospodarki wszystkich państw UE razem wziętych. Przewodniczący UE Charles Michel proponuje kompromisową propozycję budżetu na poziomie 1,074 procent. Dla Holandii oznacza to wzrost o 2 miliardy euro. Rutte dopuszcza podwyżkę budżetu pod warunkiem, że Holandia nie będzie netto więcej wpłacać.