Ministrowie finansów państw UE, podobnie jak Parlament Europejski, opowiadają się za wprowadzeniem podatku węglowego na import spoza Unii Europejskiej. Taki „zielony próg celny” jest jednym z kluczowych elementów klimatycznych ustaw Green Deal komisarza UE Fransa Timmermansa.
Holenderski eurodeputowany z PvdA Mohammed Chahim pracuje jako sprawozdawca Parlamentu Europejskiego nad tymi projektami ustaw. Jest pozytywnie zaskoczony szybkim porozumieniem państw UE, ale również wyraża krytykę.
„To obiecujące, że państwa członkowskie UE tak szybko zgodziły się, że również sektory poza Europą muszą działać na rzecz ograniczenia emisji CO2. Ale ocena jest w praktyce: porozumienie ministrów finansów pozostawia wiele pytań bez odpowiedzi dotyczących ważnych szczegółów dotyczących tego mechanizmu dostosowania granicznego emisji węgla (CBAM, wymawiane: ki-bam).
Europejskie przedsiębiorstwa już od dawna płacą za swoje emisje CO2. Aby utrzymać równowagę konkurencyjną z przemysłem spoza Europy, obecnie otrzymują one bezpłatne uprawnienia emisyjne jako rekompensatę. Wraz z wprowadzeniem przepisów CBAM te bezpłatne uprawnienia będą stopniowo wycofywane i w końcu znikną.
W porozumieniu osiągniętym we wtorek przez ministrów finansów nie ma żadnej wzmianki o wycofywaniu tych bezpłatnych uprawnień emisyjnych. Chahim mówi: „Dokładnie ten niewygodny temat pozostaje pominięty. Nie zapominajmy, że CBAM jest przede wszystkim środkiem klimatycznym.
Ma on na celu zapobieganie przenoszeniu zanieczyszczającej produkcji europejskiej poza UE (efekt ucieczki emisji). Dla mnie jest jasne: nie ma CBAM bez jasności co do fazowania wycofywania bezpłatnych uprawnień emisyjnych.”
Parlament Europejski nadal ustala swoje stanowisko w sprawie podatku węglowego na import. Pod przewodnictwem Chahima obecnie rozpatrywanych jest ponad 1300 poprawek zgłoszonych do projektu ustawy.
Oczekuje się, że Parlament Europejski zagłosuje nad CBAM 11 maja, po czym rozpocznie się (trilogowe) negocjacje z państwami członkowskimi (Radą Europejską) w celu wypracowania ostatecznego porozumienia.
Nowe przepisy będą miały wpływ na umowy handlowe, które UE może zawierać z państwami spoza UE. Brak stosowania „jednakowych reguł gry” już uniemożliwił zatwierdzenie umowy Mercosur z krajami Ameryki Południowej. Nowy podatek celny na emisję węgla prawdopodobnie dotyczyć będzie tylko części produkcji spożywczej i rolniczej.