Wsparcie finansowe i polityczne Unii Europejskiej na rzecz fundamentalnych reform praworządności w krajach bałkańskich do tej pory nie przyniosło większych efektów. Według raportu Europejskiego Trybunału Obrachunkowego, w tych państwach nadal występują problemy związane z niezależnością sędziów, powszechną korupcją oraz ograniczaniem wolności wypowiedzi.
UE od dwudziestu lat przekazuje tym krajom setki milionów euro dotacji, aby wspierać ich stopniową integrację z Unią. 1 lipca 2013 roku Chorwacja jako pierwsza z siedmiu krajów przystąpiła do UE; Czarnogóra, Serbia, Republika Północnej Macedonii i Albania są na liście kandydatów do członkostwa.
Negocjacje akcesyjne rozpoczęto już z Czarnogórą i Serbią. Bośnia i Hercegowina oraz Kosowo są potencjalnymi kandydatami na członków.
W najbliższych latach nie należy spodziewać się przyjęcia nowych państw do UE. W samej Unii coraz więcej głosów postuluje najpierw modernizację własnych struktur, włączając w to zakres zadań, kompetencje i finansowanie. Niektóre państwa członkowskie jednoznacznie sprzeciwiły się dalszemu rozszerzaniu UE.
Europejska Komisja powinna najpierw bardziej zaangażować się w naciskanie na reformy praworządności w krajach Zachodnich Bałkanów, jak wynika z wniosków raportu. Europejski Trybunał Obrachunkowy podkreśla również, że dotychczasowe znaczne dotacje nie przyniosły sukcesu.
W pierwszej reakcji rzecznik Komisji Europejskiej zaznaczył, że w ostatnich latach zanotowano istotne postępy, ale równocześnie przyznał, że wciąż wiele pozostało do zrobienia.
W raporcie Trybunał zwraca uwagę, że winę nie można zrzucać wyłącznie na Unię Europejską. Również w krajach kandydujących lokalne władze zbyt mało robiły, aby spełnić kryteria UE, podkreślono.
„Oznacza to, że środki przeznaczone na te inicjatywy zostały w praktyce zmarnowane, ponieważ nie można mówić o trwałej przemianie. Postępy osiągnięte w ostatnich dwóch dekadach są wyjątkowo skromne.”
„To z kolei stanowi zagrożenie dla trwałości udzielonego wsparcia. Trwające reformy tracą wiarygodność, jeśli nie przynoszą namacalnych rezultatów.”.