Komisja Europejska stara się uniknąć groźnego konfliktu między krajami UE, przedstawiając złagodzoną propozycję dotyczącą inwestycji w nowe elektrownie gazowe i jądrowe. Komisarze UE ujawnili projekt przepisów podatkowych, w których inwestycje w energetykę jądrową i gazową w niektórych przypadkach określane są jako „przyjazne dla środowiska”.
Propozycja została wysłana do krajów UE, ale nie została jeszcze oficjalnie upubliczniona ani przekazana frakcjom w Parlamencie Europejskim. Inwestycje w instalacje jądrowe miałyby według nowych unijnych przepisów podatkowych („taksonomii”) otrzymać zieloną etykietę wyłącznie, jeśli zastosowane zostaną najnowsze technologie. Ponadto musi być zapewnione wystarczające finansowanie oraz konkretny plan dotyczący składowania i przetwarzania odpadów radioaktywnych.
Nowe elektrownie gazowe mogłyby być dopuszczone tylko wtedy, gdy emitują znacznie mniej CO2. Obecnie proponowane „wyjątki” miałyby obowiązywać jedynie przez najbliższe 20 lat.
Promotion
Propozycja jest bardzo kontrowersyjna i w zeszłym miesiącu wywołała ożywione dyskusje między szefami państw i rządów UE. Francja oraz kilkanaście innych krajów bronią energetyki jądrowej jako narzędzia w przejściu do neutralności klimatycznej, do której UE zobowiązała się do 2050 roku. Jednak m.in. Austria i Niemcy są kategorycznie przeciwni ze względu na niebezpieczeństwo związane z odpadami radioaktywnymi.
Największym zarzutem ruchów ekologicznych i wielu państw UE jest to, że nowe elektrownie gazowe i jądrowe, finansowane z funduszy unijnych, mogą zahamować rozwój naprawdę czystych źródeł energii, takich jak energia słoneczna i wiatrowa. Obawiają się, że inwestorzy będą lokować swoje środki w mniej ekologiczne technologie, co ograniczy fundusze na inwestycje w innowacje.
Holenderski eurodeputowany Bas Eickhout (Zieloni Lewica) nazwał to „greenwashingiem” i niedawno stwierdził, że „wtedy możemy zapomnieć o Porozumieniu Paryskim”. Komisarz ds. klimatu Frans Timmermans wcześniej mówił o dotacjach na nowe elektrownie jądrowe, że „jego zdaniem nie są konieczne”, choć przewodnicząca Komisji Ursula von der Leyen ich popierała.
Według osób zorientowanych w sprawie, szanse, że przeciwnicy wypracują w Radzie Europejskiej kwalifikowaną większość, aby zmienić stanowisko Komisji, są niewielkie. Wymagane jest wsparcie 15 państw członkowskich reprezentujących 65 procent ludności UE. Szanse na większość sprzeciwu w Parlamencie Europejskim wydają się nieco większe.
Kompro-mis polegający na częściowym dopuszczeniu nowych inwestycji w elektrownie gazowe i jądrowe pod surowszymi warunkami jest postrzegany jako zwycięstwo prezydenta Francji Macrona. Przez lata się o to postulował, a teraz przez pół roku przewodniczy UE.
Właśnie w miniony weekend w Niemczech zamknięto trzy elektrownie jądrowe. Krajowi pozostaną jeszcze trzy, które zostaną zamknięte za rok. Niemcy całkowicie rezygnują z energii jądrowej jako źródła prądu. Decyzja ta została podjęta już w 2011 roku bezpośrednio po katastrofie jądrowej w japońskim Fukushimie.
W Holandii obecnie jedyną elektrownią jądrową dostarczającą energię jest zakład w Borssele w prowincji Zeeland. Elektrownia ta o mocy 485 megawatów pokrywa około 3 procent zapotrzebowania na prąd w kraju. To stara elektrownia, działająca od 1973 roku. Elektrownia jądrowa w Dodewaard była pierwszą holenderską elektrownią atomową otwartą w 1969 roku. Produkcję prądu zakończono w 1997 roku.