Europejski komisarz ds. budżetu Johannes Hahn jest optymistyczny, że w przyszłym tygodniu podczas spotkania przywódców UE w Brukseli uda się osiągnąć porozumienie w sprawie wieloletniego budżetu na lata 2021-2027. Według Austriaka możliwy jest kompromis pomiędzy różnymi stanowiskami 27 przywódców rządów UE.
Hahn przedstawia się jako bardziej optymistyczny niż inni urzędnicy unijni. Tradycyjnie potrzeba co najmniej dwóch wyczerpujących konferencji szczytowych, aby UE osiągnęła zgodę co do wielkości i przeznaczenia wieloletniego budżetu. „Dzięki woli politycznej i postawie państwowca możemy przełamać tę tradycję” – uważa Hahn.
Komisja Europejska chce podnieść budżet z obecnego poziomu 1,00 do 1,11 procent wspólnego dochodu 27 państw członkowskich, pomimo że po wyjściu Wielkiej Brytanii z UE pojawi się luka w wysokości około 11 miliardów euro rocznie. Parlament Europejski domaga się całkowitej kwoty 1,3 procent oraz „w każdym razie nowych dochodów”. Jest to postrzegane jako apel o wprowadzenie bezpośredniego podatku europejskiego, co do tej pory było tabu wśród państw UE.
Holenderski premier Mark Rutte powiedział w zeszłym tygodniu, że Holandia nie chce płacić więcej niż przez ostatnie siedem lat, z wyjątkiem inflacji i wzrostu gospodarczego. Jednak w tym tygodniu holenderski wiceminister finansów Hans Vijlbrief oświadczył, że Holandia jest gotowa poddać pod dyskusję w UE prawo weta w sprawach podatkowych, jak podał Financieel Dagblad.
Do tej pory w UE ustalenia dotyczące podatków podlegają zasadzie jednomyślności, co w praktyce oznacza prawo weta każdego państwa. Holandia byłaby skłonna zrezygnować z tego prawa weta „dla harmonizacji podatków energetycznych”. Urzędnik nie odniósł się do innych europejskich planów dotyczących wprowadzenia podatków unijnych, na przykład na plastikowe butelki lub podatek internetowy na poziomie europejskim.
Dzięki sformułowaniu, że nie należy „definitywnie wypowiadać się przeciwko decyzjom większościowym” w odniesieniu do „większego celu” polityki klimatycznej, podczas szczytu w Brukseli może zostać otwarta dyskusja w kręgach rządów UE na temat „prawa weta w podatkach” i „podatków europejskich”.
Wcześniej holenderski komisarz europejski Frans Timmermans także wyraził obawy dotyczące sztywnej postawy Holandii podczas negocjacji nad europejskim wieloletnim budżetem, jak wynika z niedawnego wywiadu dla Financieel Dagblad. Timmermans boi się, że Holandia stając na nieugiętej pozycji pozostanie samotna, co ostatecznie przyniesie jej więcej szkody niż pożytku, jeśli nie będzie gotowa na kompromisy. Zwiększeniu budżetu UE sprzeciwiają się również takie kraje jak Austria, Dania i Szwecja.
Nowe stanowisko w sprawie rezygnacji z prawa weta w podatkach oznacza nie tylko zmianę podejścia rządu holenderskiego względem wcześniejszych własnych stanowisk, ale także sprzeciw wobec największej partii rządzącej VVD. Może to doprowadzić do sporów lub kryzysu wewnątrz holenderskiej koalicji rządowej w kwestii wyższych składek Holandii na rzecz UE.
Według unijnych źródeł za kulisami brukselskimi „dopracowywane są szczegóły” by znaleźć rozwiązania odpowiadające wymaganiom państw członkowskich oraz „widać ruchy” w negocjacjach. W takim wypadku szczyt 20 lutego mógłby doprowadzić do politycznie nacechowanego porozumienia w sprawie przyszłych nowych dochodów służących nowym projektom UE, takim jak Zielony Ład, a na kolejnym szczycie (w drugiej połowie 2021 roku) mogłoby zostać zawarte ostateczne porozumienie.