Avrupa Parlamentosu, AB hükümetlerinin sonunda inatçı Polonya ve Macaristan'a sert şekilde karşı koyması gerektiğini düşünüyor. Avrupa Parlamentosu ve ayrıca (eski) Avrupa Komisyonu, iki yıldan fazla bir süre önce Varşova ve Budapeşte'ye karşı ağır yaptırım olan 'madde 7'yi uygulamaya koydu, ancak AB hükümetleri bu kararı hala engelliyor.
AB ülkeleri, Polonya’daki PiS partisi ve Macaristan’daki Fidesz’in hukuk devleti ve demokrasiyi aşındırmaları nedeniyle bu anti-Avrupa hükümetlerine çok daha fazla baskı uygulamalıdır, deniyor. Avrupa Parlamentosunun büyük çoğunluğu (476’ya karşı 178) Perşembe günü böyle bir çağrının arkasında durdu.
(Yeni) Avrupa Komisyonu Von der Leyen’den, iki AB ülkesini disipline etmek için mevcut tüm araçları kullanması talep ediliyor. Komisyon, 2017 sonlarında Polonya’ya karşı ağır bir süreç başlattı. AB antlaşmasındaki en sert madde 7 prosedürü, AB bakanlar toplantılarında oy hakkının askıya alınmasına yol açabilir. Avrupa Parlamentosu da bir yıl sonra başbakan Viktor Orbán’ın Macar hükümetine karşı aynı prosedürü başlattı.
AB ülkeleri her iki ülkeden bakanları bir dizi duruşmada sorguladı, ancak başka adım atmadı. Durumun kötüleştiğini ve madde 7’nin açıkça işe yaramadığını söyleyen birçok Avroparlamenterin memnuniyetsizliği sürüyor. Onlara göre AB’nin güvenilirliği tehlikede.
Orbán’ın Fidesz partisi (askıya alınmış olsa da) üyesi olduğu Avrupa Halk Partisi (EPP) de çağrıyı destekledi. Parlamento tarafından da istenen AB ülkelerindeki hukuk devleti durumunun yıllık değerlendirilmesi önerisi Kasım ayında bir bakanlar toplantısında Macaristan ve Polonya tarafından engellendi. Dışişleri Bakanı Stef Blok bunu üzüntüyle karşıladı.
Bu hafta, önemli bir kuruluş olan Avrupa Konseyi’nin Venedik Komisyonu, Polonya yargısındaki adli reformların Polonya yargıçlarının hızını kesip bağımsızlıklarını daha da zayıflattığını tespit etti. Yeni bir yasayla yargıçlar, hükümeti eleştirdikleri için bir disiplin kurulu tarafından cezalandırılabilir.
Ayrıca dün, Avrupa Adalet Divanı’nın Lüksemburg’daki baş hukuk danışmanının, Macaristan’daki yabancı karşıtı yasalar hakkında son derece olumsuz bir görüş açıkladığı duyuruldu. Toplumsal kuruluşların yabancı finansmanlarını açıklamaya zorlayan Macar yasası Avrupa hukukuna aykırıdır. Lüksemburg’daki yargıçlar bu tür görüşleri genellikle takip eder.
Avrupa Komisyonu, 2017 tarihli Macar yasasını AB mahkemesine sunmuştu. Yabancı bağışlar hakkında tam şeffaflık “damgalama etkisi” yaratabilir ve sermayenin serbest dolaşımı, gizlilik hakkı ile dernek kurma özgürlüğüne aykırıdır, diye değerlendiriyor başsavcı.
Macar kuruluşlar, yabancı bağışçılardan yaklaşık 1500 eurodan fazla bağış alırlarsa isimlerini açıklamalıdır. Macar bağışçılarınki için böyle bir zorunluluk yoktur. Başbakan Viktor Orbán’ın muhafazakar hükümetinin bu önlemi, hükümet partisi Fidesz’in anlaşmazlık içinde olduğu hayırsever George Soros’a karşı olduğu iddia ediliyor.