Avrupa Parlamentosu, AB üyesi ülkede hukuk devletinin durumunu araştırmak için Malta’ya kendi inceleme görevlisini gönderiyor. Bu karar, 2017’de Maltalı araştırmacı gazeteci Daphne Caruana Galizia’nın öldürülmesiyle ilgili soruşturmada yaşanan son gelişmeler nedeniyle Avrupa Yeşillerinin önerisi üzerine alındı. Avrupa Parlamentosu olayı Aralık ayında görüşecek.
Parlamento, cinayetin ardından kısa süre içinde de Malta’ya bir görev göndermiş ve o dönemde de yolsuzluk ile soruşturmanın bağımsızlığına dair endişeler dile getirilmişti. Avrupa Parlamentosu geçtiğimiz yıl, sorumlular yargılanana kadar rahat etmeyeceğini ifade etmişti. Yeni görevin, Yeşiller başta olmak üzere, başbakan Muscat’ın cinayetle olası bağlantılarına odaklanması gerektiği belirtiliyor. Başbakan’ın ilgili kişileri kayırdığı iddia ediliyor.
Hollandalı milletvekili Pieter Omtzigt de olaya sıkı sıkıya bağlı durumda. Avrupa Konseyi raportörü olarak, bu yıl yaptığı kendi incelemesinde Malta’daki hukuk devletinde ciddi eksiklikler tespit etti ve Muscat’a sert eleştiriler yöneltti. Omtzigt, Malta hukuk devletinde büyük kusurlar görüyor. Malta siyasetinde aşırı çıkar çatışmaları mevcut. Başbakan Joseph Muscat yargıçları, polis şefini ve bakanları atıyor. Ayrıca parlamentonun hükümet üzerindeki denetimi yetersiz.
Promotion
Malta’daki yolsuzluklar Avrupa Birliği’nin tamamı için de bir tehdit oluşturuyor. Malta, yabancı ülkelerde uzun yıllardır eleştiriliyor. Küçük ada devleti, AB’nin Panama’sı olarak biliniyor. Çok düşük vergi oranları sayesinde çok uluslu şirketler burada milyarlarca euro vergi kaçırabiliyor. Maltalı politikacılar da vergi kaçırma ile ilişkilendirildi. Skandal haline gelen Panama Belgeleri’nde iki Malta bakanının ismi çıktı. Bu bakanların, Panama’daki şirketler üzerinden şüpheli bir enerji anlaşmasından para akladığı iddia ediliyor.
Bunun yanı sıra Avrupa bankacılık denetleme kurumu EBA, Malta’yı kara para aklama ve terörizmin finansmanına karşı finansal denetimde başarısız olmakla suçluyor. Geçen yıl denetleyici, Malta’nın kara para aklamayla ilgili AB yönergesine aykırı hareket ettiğini sert bir raporda yazdı.
Ada, 2014’ten beri Maltalı (dolayısıyla AB) pasaportları satarak yılda yüz milyonlarca euro gelir sağlıyor. Yaklaşık 900.000 euro ödeyen kişi Malta pasaportu alıyor ve böylece Avrupa Birliği vatandaşı oluyor. Alıcılar, vizesiz veya sıkı kontroller olmadan AB ülkelerine seyahat edebiliyor, banka hesabı açabiliyor ve şirket kurabiliyor. Bağımsız araştırmacılar bunu "sarı AB için bir tehdit" olarak tanımladı.
Başbakan Muscat, Maltalı hükümeti acil bir toplantıya çağırdı. Üç bakan istifa etti, başbakanın özel kalem müdürü Keith Schembri ise başlangıçta tutuklandı. Cinayet için ödeme yaptığı öne sürülen bir iş insanı, öldürmenin arkasındaki beyin olarak Schembri’yi gösterdi. Özel kalem müdürü şu anda serbest bırakıldı. İş insanı ise soruşturmaya iş birliği karşılığında af talebinde bulundu.