Başta Batı Avrupa olmak üzere Avrupa'daki çiftçiler uzun zamandır hayvanlarını kurt saldırılarına karşı korumak amacıyla daha sert önlemler talep ediyor. Avrupa Komisyonu'nun 2023 tarihli bir raporuna göre İspanya, Fransa ve İtalya'daki küçükbaş hayvan kayıpları, AB genelindeki toplam zararın yarısından sorumlu. Ayrıca Almanya, Yunanistan ve Hırvatistan da kurt saldırıları sonucu önemli hayvan kayıpları bildirmekte.
AB büyükelçileri arasında çoğunluk, Lüksemburg ve Portekiz'in bu hafta koruma statüsünün değiştirilmesini isteyen ülkelere katılması ve Almanya'nın kısmen tavrını değiştirerek daha ılımlı bir pozisyona geçmesi sonucu oluştu. Mevcut kurallar, istisnai durumlarda kurtların vurulmasına izin verirken, özellikle kırsal alanlardaki hayvancılar avcılığın yeniden açılmasını talep ediyor.
Cuma günü, büyükelçilerin kararını onaylayan nihai oylama, Avrupa Rekabetçilik Bakanları Konseyinde yapıldı. Brüksel, sorumlu komisyonun yılda sadece bir kez toplandığı için Bern Sözleşmesi'nin sekretaryasına en geç gelecek hafta bildirimde bulunmak zorunda. Daimi Komite'nin yıllık toplantısı Aralık 2024’te gerçekleştirilecek.
Tehlike altındaki hayvan ve bitki türlerinin korunma derecesi, 1970'lerin sonlarından beri uluslararası olarak Bern Sözleşmesi ile belirlenmiş durumda. Halen 27 AB ülkesinin yanı sıra Monako ve San Marino gibi küçük devletler, dört Kuzey Afrika ülkesi ve Romanya, Ukrayna ve Azerbaycan gibi çeşitli Doğu Avrupa AB dışı ülkeleri sözleşmeye taraf.
Ayrıca Avrupa Birliği, bitki ve hayvanların aynı korunmasını Kendi Avrupa Kuş ve Habitat Direktifi’nde (VHR) de sağlamış durumda. AB ülkeleri bu VHR’i değiştirebilir ya da iptal edebilirler ama bu, Bern Sözleşmesi ile çelişir. Bern Sözleşmesi ülkelerinin bakanları yılda sadece bir defa toplanıyor.
Bu onca taraf ülke, farklı tehlike altındaki bitki ve hayvan türlerini iki kategoride sınıflandırıyor: çok korumalı ve korumalı. Son yıllarda bu kurallarda pek değişiklik yapılmadı. Sözleşmede değişiklik yapılabilmesi için çoğunluk gerekiyor ancak 27 AB ülkesi bu konuda oy birliği sağlayamamış durumda.
Bazı ülkelerde kurt sorunu hiç olmamakla birlikte, kuzey ve doğu İskandinavya'daki geyikler veya Fransız-İspanyol Pireneleri ile Romanya, Slovenya ve Bulgaristan'daki kahverengi ayılar gibi diğer tehdit altındaki hayvanlar sorun oluşturuyor. Eleştirmenler, AB’nin talep edilen statü düşürmeyle diğer ülkelerin farklı hayvan türlerini avlamalarının yolunu açabileceğinden endişeleniyor.
Almanya, koruma statüsünün gevşetilmesi için önce kırkın üzerinde sözleşme ülkesinin kabulünün şart olduğunu ve bunun sadece kurt için geçerli olması gerektiğini koşul olarak sunuyor. Sadece bundan sonra AB’nin Habitat Direktifi’nde değişiklik yapılmasına izin verileceğini belirtiyor. Ayrıca, 27 AB ülkesi ve Avrupa Parlamentosu’nun da buna onay vermesi gerekiyor.