Avrupa Birliği’nde, Brüksel’in Rusya’nın Ukrayna savaşının etkilerini karşılamaya çalışmasıyla birlikte, daha önce belirlenen hemen hemen tüm planlar yeniden tartışmaya açılıyor. Neredeyse hiç dokunulmaz alan kalmadı: Avrupa tarımı ve gıda temini de yeniden gündeme geliyor.
Rusya’nın Ukrayna’ya işgali sadece Ukrayna tahıl ihracatını durdurmakla kalmıyor, aynı zamanda Avrupa’nın Rusya ve Beyaz Rusya’ya uyguladığı (finansal ve ekonomik) yaptırımlar Avrupa ve uluslararası ticareti de altüst ediyor. Bu durum muhtemelen yılın ilerleyen zamanlarında çeşitli kıtlıklara yol açabilir, ancak bu savaşın ne kadar süreceği bilinmiyor.
Pazartesi akşamı, Green Deal, biyoplanlar ve çiftlikten sofraya stratejisinin ‘yeniden değerlendirilmesi’ veya ‘uyarlanması’ konularında daha fazla netlik gelebilir. Tarım Komisyonu koordinatörleri (grup liderleri) 20 ve 21 Nisan’daki toplantılarının hazırlığını pazartesi akşamı yapıyor ve ilk resmi kararları o zaman alabilmeyi hedefliyorlar. Ayrıca Tarımdan Sorumlu Komiser Wojciechowski, geçen hafta nisan ayı toplantılarında kararlar almak istediğini ifade etmişti.
Yüksek doğal gaz fiyatları ve pahalı yapay gübre konusu, şu anda ortaya çıkan diğer birçok tarım ve gıda sorundan ayrı ele alınabilir. Salı günü, daha önce taahhüt edilen “pahalı enerji” raporu yayımlanacak ve buna karşı alınabilecek önlemler değerlendirilecek.
Bu durumda, enerji notundan bağımsız olarak ayrı bir tarım/çiftçilik paketinin gelmesi bekleniyor. Ayrıca geçen hafta da belirtildiği gibi bu pakette, önceki Avrupa biyogaz üretim planları hayata döndürülecek.
Brüksel’in şimdi domuz eti sektöründe geçici bir alım düzenlemesi yapması ve “afet fonunu” açması bekleniyor. Daha önce Hollandalı Avrupa Parlamentosu milletvekili Bert-Jan Ruissen (SGP) etkilenen sektörler için tazminat talep etmişti.
Pazartesi akşamı, Avrupa Parlamentosu’nun ENVI Çevre Komitesi, İklim Komiseri Frans Timmermans’ın katılımıyla toplanacak. Timmermans geçen hafta, alınması gereken mega çaplı kararların siyasi-ideolojik temellerine dair bir ön sunum yaptı. AB, Rus gaz tedarikçisi Gazprom’la tüm bağları kesme kararı alınca, acilen başka enerji kaynakları arayışına girmek zorunda kaldı.
Timmermans, gerekirse Avrupa Birliği’nin kömür madenlerini ve kömürle çalışan elektrik santrallerini biraz daha kullanmaya devam etmesi gerektiğini söyledi. Henüz iki hafta önce bu, “yeşil kilisede” küfür olarak kabul edilirdi...
Geçen hafta, gayri resmi Tarım Bakanları toplantısında, Fransız Bakan Julien Denormandie ile Tarımdan Sorumlu Komiser Janusz Wojciechowski arasında AB tarım politikasının Putin savaşından dolayı “dikkatle izlenip izlenmemesi” veya “şimdi değiştirilmesi gerekip gerekmediği” konusunda bir görüş ayrılığı yaşandı. Denormandie, birkaç ay içinde Kuzey Afrika ve Orta Doğu’nun tahılsız kalacağını ve bu bölgelerde gıda kıtlıklarının ardından halk ayaklanmalarının çıktığını belirtti.
Öte yandan Wojciechowski (ve bildirildiğine göre birçok Tarım Bakanı) önce kapsamlı bir analiz ve sağlam bir eylem planı istiyor ve AB gıda politikasını öncelikle diğer komiserlerle tartışmayı tercih ediyor. Muhtemelen Çarşamba günü (komisyonun düzenli toplantı gününde) bu konuda daha fazla netlik sağlanacak.