Çekya parlamentosu, tüm büyük süpermarketlerin raflarında daha fazla yerel gıda ürünü bulundurmalarını zorunlu kılan bir karar aldı. İki yıl içinde ürünlerin yarısından fazlası Çek ürünlerinden oluşacak ve altı yıl içinde ise üçte biri yerel ürünlerden meydana gelecek.
Yeni düzenleme, Çekya’da üretilen tüm gıda ürünlerini kapsıyor; bu da mevcut yaklaşık 15.000 üründen 120'sine denk geliyor. Çek Tarım Bakanı Miroslav Toman, vatandaşların alışveriş yaparken biraz “milli hissetmelerinin” sakıncası olmadığını ve özellikle bölgesel ürünler tüketmelerini tavsiye etti. Toman, birçok Çek vatandaşının kahvelerine Çek sütü yerine Alman sütü koymasına tepki gösterdi.
Çek muhalefeti, bu önlemi tamamen saçma buluyor çünkü uygulamada ithalatı kısıtlayıp gıdanın pahalılaşmasına yol açacağı görüşünde. Bu nedenle Prag hükümeti, rekabeti bozmayı yasaklayan Avrupa Birliği ile çoğunlukla çatışmaya girecektir. Almanya, Fransa, İtalya ve Polonya’nın da planlanan yasayı yabancı üreticilere karşı ayrımcı olarak gördüklerine dair bir mektup gönderdikleri belirtiliyor.
Avrupa Komisyonu sözcüsü, bölgesel gıda üretiminin teşvik edilmesinin genel olarak kabul edildiğini itiraf etti. Ancak bunun diğer AB ülkelerinin zararına olmaması gerekiyor. Koruyucu tedbirler ve AB ortak ülkelerinden gelen ürünlere karşı ayrımcılıktan kaçınılmalıdır.
Çekya’nın en büyük gıda üreticilerinden biri Agrofert, tarım, kimya, gıda işleme ve medya şirketlerini içeren bir holdingdir. Bu şirketler, üç yıl önce mütevelli hazineye devredilmeden önce Başbakan Andrej Babiš’ın mülkiyetindeydi.
AB, başbakanın dolaylı olarak hâlen grup üzerinde kontrol sahibi olduğunu tespit etti. Başbakan Babiš, 20 Ocak’taki oylamaya katılmadı ve Reuters haber ajansına yasaya karşı olduğunu söyledi.
Çekya’daki yasa tasarısı, bazı diğer AB ülkelerinin de yerel ürünlerine rekabet avantajı sağlamak amacıyla ulusal menşe etiketi gibi girişimlerine paralel olarak hazırlanmış durumda. Ancak Avrupa Adalet Divanı, geçen yıl ekim ayında ulusal menşe işaretlerinin gerekliliklerini katı şekilde yorumlayan önemli bir karar verdi.