Mali üst düzey toplantıya hazırlık olarak, AB Başkanı Charles Michel, AB hükümetlerinin, Avrupa Komisyonu ve Avrupa Parlamentosu'nun istek ve taleplerine karşılık vermeye çalışan çok yıllı bütçe için bir uzlaşma önerisi sundu.
Uzun süredir gelecek çok yıllı bütçe üzerinde ciddi tartışmalar yaşanmakta ve bazıları boykot ya da blokaj tehdidinde bulunmuştu. Gelecek hafta Brüksel'de, bütçenin Avrupa Komisyonu ve Avrupa Parlamentosu'nun istediğinden daha düşük, ancak çoğu AB ülkesinin, örneğin Hollanda gibi ülkelerin şimdiye kadar istediğinden hala daha yüksek olduğu bir öneri masada olacak.
AB Başkanı Michel’in nihai teklifindeki harcamalar, ortak Avrupa geliri (GSYİH) yüzde 1,074’ünü oluşturuyor ve bu 1094 milyar euroya denk geliyor. Avrupa Komisyonu bütçeyi yaklaşık 1300 milyar euroya, yani yüzde 1,11’e kadar artırmak istiyor. Avrupa Parlamentosu ise daha büyük bir bütçe istiyor ve 2021-2027 dönemi için 1500 milyar euroyu (yüzde 1,3) düşünüyor.
Michel, bu yüzde 1,074 ile daha önce reddedilen önceki Finlandiya AB başkanlığı döneminde sunulan teklifin seviyesinde kalıyor, ancak farklı tarafların bazı öneri ve taleplerini de içine alıyor. Örneğin, tarım sübvansiyonları ve kırsal kalkınma harcamalarını 50 milyar eurodan fazla azaltarak 329 milyar euroya indiriyor. Bazı AB ülkeleri için bu neredeyse tartışılamaz bir konu, ancak diğerleri için hala yeterli değil.
Daha az gelişmiş bölgelere destek için (uyum fonu) benzer bir kesinti planlanmakta ve toplam 323 milyar euroya inmiş oluyor. Bir ülke ne kadar zenginse, bu fondan o kadar az para alıyor. Bu durum zengin AB ülkelerinin gelir kaybına yol açacak. Ayrıca ekonomik açıdan güçlü ülkelerin bazı “milyar indirimleri” kaldırılacak.
Hukuk devletine uymayan ülkelere kesinti uygulanması gerekiyor. Ancak Michel’in önerisinde bu, önceki tekliften çok daha zor hale geliyor. Bu, Komisyon ve Avrupa Parlamentosu'nun neredeyse ortak talebi olsa da, başbakanlar ve devlet başkanları şimdiye kadar Polonya ve Macaristan gibi çekimser AB ülkelerine karşı gerçek bir yaptırım uygulamaya cesaret edemediler.
Teklif ayrıca AB kasasına daha fazla kendi gelirler getirilmesini öngörüyor, ancak bunlar henüz AB vergileri olarak adlandırılamıyor. Bu, CO2 haklarının satışından elde edilecek gelirler ve geri dönüştürülmeyen plastik ambalajlar üzerinden alınacak vergiyi kapsıyor ve Yeşil Anlaşma'nın ortak finansmanı olarak düşünülüyor. Bunun 14 ila 15 milyar euro getirmesi bekleniyor.
Michel ayrıca, üye devletlerin ithal mallardan aldıkları vergilerin yalnızca %12,5'ini tutmasına izin verilmesini öneriyor. Şu anda bu oran %20. Ayrıca AB ülkelerinin Avrupa Yatırım Bankası'na 10 milyar euro ek katkı yapması gerekiyor; böylece iklim ve dijitalleşme için 500 milyar euro ek yatırım sağlanacak.
Gelecek hafta yapılacak AB zirvesinde, bütçenin büyüklüğü ve paranın nereye harcanacağı konusunda sert müzakereler yapılacak. AB Başkanı Charles Michel, zirvenin ne kadar süreceğini söylemedi. Brüksel’de kolayca bir anlaşma sağlanmayacağı tahmin ediliyor. Bazı geceler boyunca müzakere yapılması bekleniyor. Belki daha sonra ek bir zirve de gerekebilir. Tüm 27 üye devletin bütçeye onay vermesi gerekiyor.