Avrupa Gıda Güvenliği Kurumu (EFSA), CRISPR-CAS ıslah tekniklerinin kullanımı için ek AB düzenlemelerine ihtiyaç olmadığını düşünüyor. Böylece EFSA, Avrupa Adalet Divanı'nın mevcut bitkilerde dna modifikasyonu için uygulanmakta olan GDO değerlendirme kriterlerinin CRISPR-CAS için yeterli olduğu yönündeki önceki kararını takip ediyor.
Geçen hafta yayımlanan EFSA'nın bitki ıslahında CRISPR-CAS hakkında yeni tavsiyesi, bu tekniğin tamamen onaylanmasına büyük bir adım daha yaklaştırdı. Avrupa Komisyonu bu EFSA tavsiyesini talep etmişti. Bu yılın başlarında iki bilim insanı, CRISPR tekniğini gerçekleştirmek için bir 'makas' icat etmeleri nedeniyle Nobel Kimya Ödülü aldı.
Bu ıslah biçimiyle, dna'daki hatalı veya zararlı parçalar yeni (farklı) dna eklemeden 'kesilerek' çıkarılabiliyor. Destekçilerine göre, bu yöntem muhaliflerin “doğada yeni bir şey yaratılıyor” argümanını ortadan kaldırıyor.
Bu teknik kimya alanında ve ilaç geliştirmede halihazırda kullanılıyor ancak AB'de gıda zincirinde kullanımı henüz izin verilmemiş durumda. Uzmanlar şimdi mevcut güvenlik testlerinin yeterli olduğunu ve genom düzenlemenin ek tehlike yaratmadığını belirtiyor.
Karşıtlarına göre gen düzenleme tartışmalı bir teknoloji olarak kalmaya devam ediyor ve insan sağlığı ile çevre için büyük endişeler taşıyor. Avrupa Parlamentosu daha önce, mevcut EFSA değerlendirme kriterlerinin mevcut kimyasal ıslahlar ve bitki koruma için bile yeterli olmadığını, yenidna teknikleri için ise kesinlikle yetersiz olduğunu açıklamıştı.
“EFSA bu yeni tavsiye ile suları bulandırıyor. İddia ettiklerinin aksine gen düzenleme, yeni ve geleneksel ıslahla farklı olan tehlikeler yaratıyor,” diye uyardı Lüksemburglu Avrupa Parlamentosu üyesi Tilly Metz (Yeşiller).
Hollandalı profesör John van der Oost (Wageningen Üniversitesi & Araştırma) daha önce Crispr-Cas’a karşı direnişe çok az anlayış göstermişti. Bilim insanı yakın zamanda LTO dergisi Nieuwe Oogst’e “Tarım, büyüyen dünya nüfusunu beslemeye devam etmek için bu teknolojiye ihtiyaç duyuyor” demişti.
“Tüm tartışmalarda gen düzenlemenin muazzam faydalarına çok az dikkat gösteriliyor. Her şeyi doğaya bıraksaydık, doğru mutasyonun ortaya çıkması için milyonlarca yıl beklemek gerekirdi ve böyle bir zamanımız yok.”
WUR Başkanı Louise Fresco da DNA makas teknolojisi için AB kurallarının gevşetilmesi çağrısında bulundu. Fresco, “Nobel Ödülü AB’yi CRISPR-Cas için kuralları hafifletmeye teşvik etmeli ki, Avrupa Yeşil Mutabakatı ve açlıkla mücadeleye katkıda bulunacak yeni çeşitler hızla piyasaya sunulabilsin. Böylece Avrupa, toplumsal sorumluluk sahibi, sürdürülebilir bir geleceğe çalıştığını gösterir” dedi ve AB politikacılarına seslendi.