AB ülkelerinin maliye bakanları da Avrupa Parlamentosu gibi, AB dışı ülkelerden yapılan ithalata karbon vergisi getirilmesi gerektiğini düşünüyor. Bu tür bir “yeşil gümrük engeli”, AB Komiseri Frans Timmermans'ın Green Deal iklim yasalarının en önemli bileşenlerinden biridir.
Hollandalı PvdA Avrupa Parlamentosu milletvekili Mohammed Chahim, Avrupa Parlamentosu adına bu yasa tasarıları üzerinde raportör olarak çalışıyor. AB ülkelerinin hızlı anlaşmasından memnun, ancak eleştirel bir tutumda.
“Avrupa ülkelerinin, Avrupa dışındaki sektörlerin de CO2 emisyonlarını azaltmak için harekete geçmesi gerektiği konusunda bu kadar çabuk anlaşmaları umut verici. Ancak the proof of the pudding is in the eating: maliye bakanlarının anlaşması, Carbon Border Adjustment Measure CBAM (okunuşu: ki-bam) ile ilgili birçok önemli detay hakkındaki soruları hâlâ cevapsız bırakıyor.
Avrupadaki şirketler uzun zamandır CO2 emisyonları için ödeme yapıyor. Avrupa dışındaki sanayilerle eşit şartları korumak için şu anda onlara ücretsiz emisyon izinleri veriliyor. CBAM yasası yürürlüğe girdiğinde, bu ücretsiz emisyon izinleri kademeli olarak kaldırılacak ve sonunda tamamen ortadan kalkacak.
Salı günü maliye bakanlarının vardığı anlaşmada bu ücretsiz emisyon izinlerinin aşamalı kaldırılmasından hiç bahsedilmiyor. Chahim, “Tam olarak odadaki fili konuşmuyoruz. Unutmayalım ki CBAM öncelikle bir iklim önlemi.
Bu önlem, kirletici Avrupa üretiminin AB dışına kaymasını (sızıntı etkisi) önlemeye yönelik. Ancak benim için çok açık: ücretsiz emisyon izinlerinin aşamalı olarak kaldırılmasına ilişkin netlik olmadan CBAM olmaz.”
Avrupa Parlamentosu hâlâ karbon ithalat vergisiyle ilgili tutumunu belirlemeye çalışıyor. Chahim’in liderliğinde şu anda yasa tasarısına gelen 1300'den fazla değişiklik teklifi değerlendiriliyor.
Avrupa Parlamentosu’nun CBAM için 11 Mayıs’ta oylama yapması bekleniyor, ardından (triloj) görüşmelerle üye ülkelerle (Avrupa Konseyi) yasa tasarısı nihai anlaşmaya taşınacak.
Yeni yasa, AB’nin AB dışı ülkelerle yapacağı ticaret anlaşmalarını etkileyecek. Eşit oyun kurallarının uygulanmaması, Güney Amerika ülkeleriyle Mercosur anlaşmasının hâlâ onaylanamamasına yol açtı. Yeni karbon gümrük vergisi büyük ihtimalle gıda ve tarım ürünlerinin sadece bir kısmını kapsayacak.